جای سنسور اکسیژن در خودروهای ایرانی + نحوه باز کردن

سنسور اکسیژن یکی از قطعات برقی مهم در خودرو محسوب می‌شود. این قطعه معمولا طول عمر بالایی دارد اما امروزه کیفیت پایین بنزین و اجناس چینی بازار دو عامل خرابی زودهنگام آن هستند. تعویض این سنسور کار سختی نیست لذا افراد ترجیح می‌دهند به‌منظور کاهش هزینه‌ها خودشان نسبت به باز کردن آن اقدام کنند. اما جای سنسور اکسیژن در خودروها متفاوت است و پیدا کردن آن شاید کمی دشوار به‌نظر برسد.

سنسور اکسیژن قطعه پیچیده‌ای نیست و عموما در دسترس است. یعنی اگر کمی دقت کنید و آموزش را دنبال کنید می‌توانید آن را مشاهده نمایید. این سنسور تنها یک سیم دارد که کافیست پس از بازکردن، سوکت سنسور جدید را متصل نمایید و تمام! به‌همین راحتی. لازم به‌ذکر است آموزش نحوه بازکردن نیز در انتهای همین مطلب اشاره‌شده است.

سنسور اکسیژن در کجا قرار دارد؟

وظیفه سنسور اکسیژن بررسی نسبت هوا به سوخت در خودرو است. بنابراین باید همواره در معرض مسیر دود خروجی از سیستم احتراق باشد. در هر خودرو 2 سنسور اکسیژن وجود دارد، اولی یا بالایی و دومی یا پایینی.

اگر بطورکلی بخواهیم جایگاه این قطعه را مشخص کنیم، سنسور اولی بین مانیفولد و کاتالیزور و دومی بعد از کاتالیزور قرار دارد. برای برداشتن سنسور قبلی نیاز به آچار مخصوص داریم. در صورتی که آچار مربوطه را در دسترس ندارید لازم است در پوش مانیفولد را باز کنید. در ادمه با جزئیات بیشتری به جای سنسور اکسیژن هر خودرو می‌پردازیم.

جای سنسور اکسیژن تیبا / پراید

جایگاه این سنسور در اکثر خودروهای ساخت سایپا شامل پراید، تیبا، ساینا، کوییک و… یکسان است. برای دستیبابی به‌آن مراحل زیر را دنبال کنید.

ابتدا لازم است لوله مشخص شده در تصویر را باز نمایید. این کار با یک پیچ گوشتی و یک آچار 10 امکان پذیر است. پیچ بست لوله را باز کنید و سپس مهره موجود در وسط لوله را نیز باز نمایید. با این کار لوله بطور کامل از جای در می‌آید.

حال سنسور اکسیژن نمایان می‌شود. اگر آچار استوانه‌ای مخصوص بازکردن این سنسور را دارید از همین‌جا می‌توانید آن را باز کنید در غیر این صورت باید درب فلزی منیفولد که در تصویر دست روی آن قرار گرفته‌است باز شود.

در مرحله آخر نیز سوکت سنسور را به سوکت ایسیو برسانید و به‌یکدیگر متصل نمایید. تمام! بخش‌های باز شده را ببندید و خودرو را روشن کنید.

محل قرارگیری سنسور اکسیژن سمند

در خودروی سمند (چه سمند معمولی با موتور XU7 و چه سمند EF7 یا LX با موتور ملی) سنسور اکسیژن معمولاً در مسیر اگزوز نصب می‌شود. محل دقیق آن به نوع موتور بستگی دارد:

• سمند EF7 (موتور ملی)

دو عدد سنسور اکسیژن دارد. سنسور اول مطابق اکثر خودروها روی منیفولد قرار دارد و معمولا در پایین رادیاتور می‌توانید آن را پیدا کنید. اما برای دسترسی به سنسور دوم لازم است به زیر خودرو بروید و آن را در مسیر اگزوز (بعد از کاتالیست) بیابید.

• سمند LX با موتور TU5

جای سنسور اکسیژن در این خودروها مانند 206 است که کمی پایین‌تر به آن اشاره کرده‌ایم.

تصویر زیر متعلق به خودروهای موتور EF7 است که در قسمت مشخص‌شده زرد رنگ می‌توانید سنسور اکسیژن را به راحتی پیدا کنید.

جای سنسور اکسیژن پژو پارس TU5

در پژو پارس های Tu5 سنسور اکسیژن مطابق تصویر زیر داخل حفره کنار جلوپنجره قرار دارد. بازکردن آن فقط با آچار بکس مخصوص امکان پذیر است. بدین شکل که آچار بکس شش ضلعی را روی سنسور داخل حفره قرار می‌دهیم و نسبت به‌بازکردن مهره سنسور اقدام می‌کنیم. سپس سنسور جدید را در جای خود قرار داده و پس از محکم کردن مهره آن، سوکت سبز رنگ را به سوکت مشابه ایسیو متصل می‎‌‌کنیم.

جای سنسور اکسیژن 206

برای تعویض سنسور اکسیژن 206 ابتدا لازم است سوکت سبز رنگ را مطابق تصویر زیر پیدا و از سوکت مادگی جدا کنید.

در مرحله بعد درپوش فلزی مانیفولد را از دور سنسور اکسیژن خارج کنید. برای این کار آن را به سمت بالا بکشید. سپس با آچار 13 نسبت به بازکردن مهره سنسور اکسیژن اقدام کنید. در مرحله آخر نیز سنسور جدید را جایگزین، درپوش منیفولد را جای‌گذاری و سوکت سبز رنگ را متصل نمایید.

سنسور اکسیژن پیکان انژکتوری کجاست؟

خودروهای پیکان معمولی، انژکتوری و پیکان وانت فقط از یک سنسور اکسیژن برخوردار هستند. درواقع زمان تولید این خودروها هنوز تکنولوژی استفاده از سنسور اکسیژن بالایی (کنار منیفولد) رواج نیافته بود. لذا تنها سنسور موجود در آنها سنسور پایینی می‌باشد که روی اگزوز قرار دارد.

برای دسترسی به آن لازم است با استفاده از پاچال به زیر خودرو بروید. سنسور اکسیژن را مطابق تصویر بالا پیدا کرده و با آچار شماره 24 آن را باز نمایید. معمولا به دلیل گرمای زیاد محل قرارگیری، این قطعه به اگزوز جوش می‌خورد و به سختی باز می‌شود. ابتدا سوکت آن را خارج کنید و سپس کمی بنزین و روغن ترمز به اطراف آن بزنید و چند دقیقه صبر نمایید.

پس از جای گذاری سنسور جدید لازم است جایگاه آن را به خوبی تمیز نمایید. سپس قطعه را در جای خود قرار دهید و تا حد لازم محکم کنید. سپس سوکت را متصل کنید و تمام!

چگونه سنسور اکسیژن را باز کنیم؟

خوشبختانه اکثر خودروهای ایرانی از نظر جایگاه قرارگیری سنسور اکسیژن مشابه یکدیگر هستند لذا از طریق آموزش‌های بالا به‌راحتی می‌توانید سنسور خودروی خود را تعویض نمایید.

مراحل بازکردن و تعویض سنسور اکسیژن بدین شکل است. ابتدا سنسور اکسیژن را در پایین منیفولد پیدا و رد سیم آن را دنبال کنید تا به سوکت برسید. سوکت معمولا یا سبز رنگ و یا مشکی و طوسی است. پس از کشیدن سوکت به‌سراغ درپوش فلزی منیفولد بروید. اگر آچار بکس مخصوص این کار را ندارید لازم است این درپوش را باز نمایید.

درپوش در خودروهای پژو 206 بصورت بالا کشیدن خارج می‌شود اما در خودروهای پراید و درکل سایپا باید با آچار 10 مهره‌های آن را باز نمایید. سپس با آچار 13 سنسور اکسیژن را باز کرده سنسور جدید را جای گذاری کنید. درپوش را ببندید و سوکت را متصل کنید. اگر دسترسی به‌خوبی امکان پذیر نبود بست جنت مشکی رنگ را با پیچ گوشتی باز و موقتا کنار بزنید. فراموش نکنید که در پایان کار همه قطعات بازشده را ببندید و سپس خودرو را استارت بزنید.

توجه‌کنید که آموزش گفته‌شده برای سنسور اکسیژن بالایی می‌باشد. برای سنسور پایینی لازم است به‌زیر خودرو بروید و ابتدا سینی را باز کنید. سپس سنسور را از روی اگزوز پیدا کنید و فرآیند تعویض را آغاز نمایید.

آیا می‌توانم شخصا سنسور اکسیژن را تعویض کنم؟

فرآیند تعویض سنسور اکسیژن کار سختی نیست و صرفا یک باز و بست است. اما توجه داشته باشید که پس از نصب سنسور جدید نیاز به حذف خطاهای سنسور قبلی است. برای این کار ECU باید ریست شود. پیشنهاد می‌شود این کار توسط متخصص و با دستگاه دیاگ صورت گیرد اما دستی نیز می‌توانید انجام دهید. کافیست منفی باتری را به‌مدت نیم ساعت خارج کنید و سپس متصل نمایید. سپس 15 دقیقه خودرو در حالت درجا کار کند تا ریست انجام شود.

بازهم تاکید می‌کنیم که برای دریافت بهترین نتیجه به تعمیرگاه مراجعه کنید. به وسیله دیاگ می‌توانید پس از نصب پارامترهای سنسور جدید را نیز بررسی کنید و از کیفیت آن مطمئن شوید. همچنین ممکن است برخی اوقات نیاز به دانلود نیز داشته باشد. لذا تعویض خودسرانه به دردسر و ریسک آن نمی‌ارزد!

جابجایی سنسور اکسیژن بالا و پایین

ممکن است این سوال در ذهن شما پدید آید که آیا ممکن است سنسور بالا و پایین را جابه‌جا ببندیم؟

بطورکلی هردو سنسور اکسیژن در خودرو عملکرد یکسانی را اجرا می‌کنند لذا جابه‌جا بستن آنها ایرادی به‌وجود نخواهد آورد. تنها تفاوت سنسور بالایی و پایینی در طول سیم آنهاست. در واقع سنسور پایینی به دلیل جایگاه قرارگیری نیاز به‌سیم بلندتری خواهد داشت.

همچنین مقالات زیر ممکن است برای شما مفید باشد:

• زمان تعویض سنسور اکسیژن
• تست سلامت سنسور اکسیژن
• نحوه تعمیر سنسور اکسیژن
• نحوه شستشوی سنسور اکسیژن