تست سنسور اکسیژن با مولتی متر، دیاگ و کشیدن سوکت

سنسور اکسیژن یکی از قطعات برقی خودرو است که نقش مهمی در اجرای بی‌نقص عملکرد موتور ایفا می‌کند. در صورتی که این سنسور معیوب باشد خودرو با مشکلاتی نظیر کاهش شتاب، گاز نخوردن یا خام سوزی و افزایش مصرف سوخت مواجه شود. اما این علائم ممکن است با خرابی سایر قطعات نیز مشترک باشد. لذا تست سنسور اکسیژن اهمیت بالایی پیدا می‌کند. در ادامه مطلب باما همراه باشید.

چگونه سنسور اکسیژن را تست کنیم؟

برای تست سنسور اکسیژن راه های متعددی وجود دارد. بطورکلی سنسور اکسیژن از دو بخش تشکیل‌شده است، گرمکن و قسمت سرامیک زیرکُنیوم. سرامیک داخلی معمولا طول عمر بالایی دارد و در صورتی که در معرض حرارت بسیار بالا (مانند هدرز) قرار نگیرد و یا ضربه نبیند به راحتی معیوب نمی‌شود. اما عمده دلیل خرابی سنسورها به گرمکن یا هیتر مربوط می‌شود.

گرمکن سنسور اکسیژن چیست؟ همانطور که گفته‌شد داخل هر سنسور اکسیژن ماده‌ای به‌نام زیرکُنیوم وجود دارد. این ماده برای آنکه بتواند میزان اکسیژن را تشخیص دهد نیاز است به دمای 350 الی 450 درجه سانتی‌گراد برسد. در سنسورهای اولیه این دما از موتور تامین می‌شد لذا در ابتدای حرکت و زمانی که موتور هنوز سرد بود سنسور قادر به شروع فعالیت نبود. در نسل بعدی سنسورها مجهز به بخشی به‌نام گرمکن شدند تا گرمای موردنیاز با فاصله حدود 15 ثانیه پس از روشن کردن خودرو تامین گردد. این گرمکن متاسفانه از مقاومت و دوام بالایی برخوردار نیست.

تا اینجای مطلب متوجه شدیم که عمده خرابی سنسورهای اکسیژن مربوط به گرمکن است. حال در ادامه مطلب به نحوه تست سلامت آن می‌پردازیم.

تست سنسور اکسیژن با مولتی متر

در این روش همانطور که از نام آن مشخص است به یک مولتی متر یا اهم متر نیاز دارید. نحوه تست به این صورت است که ابتدا عقربه مولتی متر را روی علامت هشدار (بوق) قرار می‌دهیم تا به‌محض وجود سیگنال هشدار دهد. حال دو سیم سفید رنگ سنسور را دنبال نمایید و آنها را در سوکت پیدا کنید. سپس دو سر مولتی‌متر را بر روی آنها قرار دهید. توجه کنید که ترتیب آنها اهمیتی ندارد.

یافتن سیم‌های سفید کار سختی نیست. کافیست روکش حرارتی را کمی کنار بزنید تا سیم‌ها مشخص شوند. در سنسورهای معمولی 4 سیم و سنسورهای وایدبند (EF7) شش سیم وجود دارد. مسیر دو سیم سفید را ادامه دهید تا به سوکت برسید. سپس اهم متر را روی انتهای فلزی سیم‌های سفید در سوکت قرار دهید. اگر به درستی انجام داده‌باشید یا مدار گرمکن سنسور سالم باشد باید با صدای هشدار مواجه شوید و روی صفحه اهم متر نیز اعداد سیگنال مشاهده شود.

اگر صدای بوق را شنیدیم صددرصد سنسور سالم است؟

با این تست فقط از سلامت گرمکن مطمئن خواهید شد. عمده خرابی سنسورهای اکسیژن از سمت گرمکن اتفاق می‌افتد. اگر گرمکن سالم باشد به احتمال 90 درصد سنسور نیز عملکرد خوبی خواهد داشت.

تست سنسور اکسیژن با دیاگ

بهترین راه برای تست سنسور اکسیژن استفاده از دستگاه دیاگ می‌باشد. با روش مولتی‌متر که بالاتر گفته‌شد صرفا می‌توانید خرابی یا عدم خرابی را متوجه شوید. در صورتی که با دیاگ و بررسی پارامترها می‌توانید عملکرد سنسور را مشاهده نمایید و از ضعیف یا کاملا سالم بودن آن مطلع گردید. همچنین دیاگ قادر است عنوان خطا را نیز نشان دهد. بطور مثال “خطای گرمکن سنسور اکسیژن بالایی”. پیشنهاد می‌شود مطلب ” تعمیر سنسور اکسیژن ” را مطالعه فرمایید.

اگر علائم خرابی وجود داشت ولی دیاگ خطا را تشخیص نداد چیکار کنیم؟

صرفا به خطا اکتفا نکنید. همواره باید پارامترهای سنسور را بررسی نمایید تا بتوانید قضاوت درستی از عملکرد قطعه داشته باشید.

ولتاژ سنسور اکسیژن در دستگاه‌های دیاگ ممکن است متفاوت و بصورت زیر نمایش‌داده‌ شود:

• بین 0.1 تا 0.9
• از 1 تا 100
• از 100 تا 1000

نحوه نمایش چندان مهم نیست بلکه مسئله حائز اهمیت آن است که ولتاژ دائما در هر ثانیه در حال تغییر و نوسان با بازه زیاد باشد. نوسان ولتاژ یک سنسور اکسیژن سالم در مدل دیاگ 100 تا 1000 باید بصورت زیر باشد:

بطور مثال : 520 – 765 – 300 – 890 – 410 – 650 …

همانطور که می‌بینید دامنه نوسان ولتاژ در مثال بالا زیاد است پس این سنسور اکسیژن سالم است. اگر این بازه کم بود و یا تغییرات با سرعت پایینی انجام می‌شدند این سنسور اواخر عمرش را سپری می‌کند. سرعت تغییر باید به نحوی باشد که در هر ثانیه دوبار ولتاژ تغییر کند. همچنین دقت کنید که هنگام بررسی پارامترها لازم است خودرو درحالت درجا روشن باشد و حین بررسی چندبار پدال گاز را بفشارید.

تست سنسور اکسیژن با کشیدن سوکت

این روش نیاز به هیچ ابزاری ندارد و شخصا می‌توانید به راحتی انجام دهید. در صورتی که علائم خرابی سنسور را در خودرو مشاهده کردید یکی از راه ها برای تشخیص اینکه عیب واقعا از سنسور اکسیژن است یا خیر، کشیدن سوکت آن است. برای این کار ابتدا اگر خودرو روشن است آن را خاموش کنید.

سپس کاپوت را بالا بزنید و جای سنسور اکسیژن را پیدا کنید. عمدتا در قسمت پایین منیفولد قرار دارد. رد سیم آن را دنبال کنید تا به سوکت آن برسید. حال سوکت را با آزاد کردن اهرم از جای خود خارج کنید.

در حد چند دقیقه به رانندگی بپردازید، اگر مشکلات رفع شده بودند مشخص می‌شود سنسور خراب است و باید تعویض شود. توجه کنید که رانندگی طولانی مدت بدون سنسور اکسیژن به موتور آسیب می‌رساند. این راهکار صرفا به منظور تست می‌باشد و نه رفع مشکل.

جهت دریافت اطلاعات بیشتر به مقاله مربوطه مراجعه کنید ” کشیدن سوکت سنسور اکسیژن به منظور تست سلامت “

تشخیص علائم خرابی سنسور اکسیژن

خرابی سنسور اکسیژن معمولا خود را به‌شکل علائم ذیل نشان می‌دهد.

• روشن شدن چراغ چک
• اصطلاحا کپ کردن و گاز نخوردن
• خاموش شدن درحالت درجا (ترافیک و پشت چراغ قرمز)
• افت شدید شتاب خودرو
• خام سوزی و افزایش مصرف سوخت
• انتشار دود سیاه از اگزوز
• گاز نخوردن پس از دنده معکوس

اگر این علائم را مشاهده کردید با روش های گفته‌شده تست و بررسی سلامت آن را انجام دهید.

چرا سنسور اکسیژن خراب میشود؟

قبل از هرچیز در نظر داشته‌باشید که سنسور اکسیژن یک قطعه مصرفی خودرو محسوب می‌شود و طبیعتا پس از طی کردن عمر مفید نیاز به تعویض دارد. اما برخی مسائل منجر به خرابی زودهنگام آن خواهند شد که لازم است آنها را بشناسید:

• روغن سوزی خودرو
• نفوذ آب هنگام کارواش
• هرگونه شستشوی سنسور با بنزین یا اسپری
• کیفیت پایین سوخت
• نصب هدرز
• عدم وجود کاتالیست در خودرو

از بین موارد بالا هدرز و کاتالیست بیشترین تاثیر را در خرابی سنسور اکسیژن دارند. با نصب هدرز دمای خروجی از اگزوز به‌شدت افزایش می‌یابد و سنسور اکسیژن نیز در مسیر اگزوز قرار دارد. برخی اوقات مشاهده شده که سنسور حتی تا مرز ذوب شدن نیز رفته است!

حذف کاتالیست اما تاثیر عکس دارد. با خروج کاتالیزور از خودرو دمای موتور کاهش می‌یابد زیرا دفع دود راحت‌تر صورت می‌گیرد. با پایین آمدن دما، گرمکن سنسور مجبور است مدت زمان بیشتری روشن بماند تا دمای موردنیاز قطعه را تامین کند. لذا دو برابر و یا حتی سه برابر کار کردن آن طبیعتا طول عمر آن را به‌شدت کاهش می‌دهد.

جمع بندی

سنسور اکسیژن یکی از قطعات مصرفی مهم در خودرو است که خرابی آن می‌تواند منجر به بروز علائمی همچون ریپ‌زدن، افزایش مصرف سوخت و افت شتاب گردد. در این مطلب دانستیم که عمده دلایل خرابی آن مربوط به از بین رفتن گرمکن آن است. برای تست و بررسی سلامت سنسور اکسیژن می‌توان از طریق روش‌هایی همچون مولتی‌متر، دیاگ و کشیدن سوکت استفاده نمود که دیاگ بهترین گزینه است. همچنین میزان تخصص و مهارت تعمیرکار نیز در تشخیص علت عیب بسیار اهمیت دارد. جهت تهیه سنسور اکسیژن باکیفیت و دارای گارانتی نیز می‌توانید به فروشگاه ما سر بزنید.