انواع سنسور اکسیژن – مقایسه و انتخاب بهترین برند

سنسور اکسیژن یکی از قطعات حیاتی خودرو به‌شمار می‌رود و در صورت خرابی و عدم کارکرد درست ممکن است خودرو با مشکلاتی همچون کاهش شدید شتاب و افزایش چشمگیر مصرف سوخت مواجه‌شود. امروزه متاسفانه با خرابی زودهنگام این قطعه روبه‌رو هستیم که عامل اصلی آن کیفیت پایین سوخت و لوازم یدکی داخل بازار است. لذا شناخت انواع سنسور اکسیژن و توانایی مقایسه آنها جهت جلوگیری از هزینه‌های مکرر بسیار حائز اهمیت است.

در ادامه مطلب باما همراه باشید تا به انواع سنسور اکسیژن براساس کاربرد در خودرو، مواد تشکیل دهنده، شرکت‌های بزرگ تولیدکننده در جهان و کارخانجات تولیدی آن در ایران بپردازیم. همچنین در انتهای مطلب به معرفی بهترین برند موجود در بازار اشاره‌می‌کنیم و آن را مورد مقایسه قرار می‌دهیم.

چند نوع سنسور اکسیژن وجود دارد؟

اگر ملاک را تعداد موجودیت آن در خودرو قرار دهیم؛ در هر خودرو 2 سنسور اکسیژن وجود دارد. هردو سنسور عملکرد یکسانی را به‌اجرا می‌گذارند و میزان اکسیژن را تشخیص می‌دهند اما کامپیوتر خودرو از اطلاعات هریک برای کار متفاوتی استفاده می‌کند.

• سنسور اکسیژن بالایی یا اولی

این سنسور که در قسمت پایین منیفولد قرار دارد وظیفه بررسی نسبت اکسیژن به سوخت را برعهده دارد. ماده موجود در سنسور به‌میزان اکسیژن موجود در دود حاصل از سیستم احتراق واکنش نشان می‌دهد. این ماده بسته‌به کم یا زیاد بودن اکسیژن تغییر رنگ می‌دهد و کیت‌های الکترونیکی این تغییر را بصورت سیگنال به ایسیو ارسال می‌کنند.

حال اگر مقدار اکسیژن را زیاد تشخیص دهد کامپیوتر خودرو ورودی بنزین را نیز افزایش می‌دهد تا نسبت این دو باهم تنظیم شود. و یا بالعکس با کم بودن هوا میزان سوخت نیز کاهش می‌یابد. بنابراین اگر سنسور معیوب باشد اطلاعات به‌درستی ارسال نمی‌شود و منجر به‌خام سوزی بنزین یا کاهش شتاب خودرو و مشکلاتی از این قبیل خواهد شد.

• سنسور اکسیژن پایینی یا دومی

این سنسور بر روی لوله اگزوز و بعد از کاتالیزور قرار گرفته‌است. وظیفه‌آن نیز کنترل و بررسی مداوم گازهای خروجی می‌باشد لذا تاثیر زیادی بر کاهش انتشار آلایندگی‌های خودرو می‌گذارد. به‌همین خاطر است که کارشناسان معاینه‌فنی روی سنسور اکسیژن حساسیت زیادی به‌خرج می‌دهند و در صورت خرابی آن به‌هیچ عنوان مجوز ارسال نمی‌کنند.

سنسور دومی به دلیل تنظیم میزان آلایندگی خروجی، بطور مستقیم بر طول عمر و عملکرد کاتالیست خودرو اثر می‌گذارد. لذا نبود سنسور بر عمر کاتالیست و نبود کاتالیست بر عمر سنسور تاثیر بسیاری ایفا می‌کند.

عده‌ای ممکن است بنابر اشتباهات آموزشی یا کاهش هزینه‌ها تصمیم به حذف هر یک از این دو سنسور کنند. این کار کاملا اشتباه است و آسیب‌های جدی به خودرو وارد می‌کنند.

مطلب پیشنهادی : حذف سنسور اکسیژن : مزایا و معایب

انواع سنسور اکسیژن بر اساس مواد تشکیل دهنده

• سنسور اکسیژن تیتانیوم اکسید

این نوع سنسور از ماده نیمه‌هادی دی‌اکسید تیتانیوم (TiO2) تشکیل شده و بر اساس مقاومت کار می‌کند. بدین شکل که با وجود اکسیژن زیاد در اطراف مقاومت آن بالا می‌رود و زمانی که هوای کمی وجود دارد مقاومت آن بسیار کاهش می‌یابد تا جایی که تقریبا برابر صفر می‌شود. این مقاومت در نهایت تبدیل به ولتاژ شده و توسط سیم به ECU منتقل می‌شود.

• سنسور اکسیژن زیرکُنیوم

فضای داخلی و خارجی این سنسور با یک لایه پلاتین پوشیده شده‌است. ماده زیرکُنیوم به‌صورت یک لوله کوچک داخل سنسور قرار دارد و برای آغاز به‌کار نیاز است به‌دمای 400 الی 450 درجه سانتی‌گراد برسد لذا وجود گرمکن سالم در این نوع سنسور الزامی است. ماده زیرکُنیوم نسبت به میزان اکسیژن موجود در هوا تغییر رنگ می‌دهد. این تغییر به‌شکل ولتاژ درآمده و به کامپیوتر ارسال می‌شود تا از اطلاعات آن استفاده کند.

سنسورهای اکسیژن بر پایه زیرکُنیوم را می‌توان پیشرفته‌ترین نسل سنسورها نامید که امروزه تقریبا بر روی تمامی خودروها نصب می‌شود.

انواع سنسور اکسیژن بر اساس کارخانجات تولیدی

برای مقایسه و انتخاب بهتر لازم است ابتدا با واحدهایی که به تولید این قطعه مشغول هستند آشنا شویم. اطلاعات این واحدها بر اساس داده‌های روز جمع آوری شده و بصورت داخلی و بین المللی هستند.

شرکت های بین المللی

• ان تی کا ژاپن NTK JAPAN

این کمپانی دومین تولیدکننده سنسور اکسیژن در جهان است که از سال 1936 آغاز به‌کار نمود و تا به این لحظه پرقدرت رسالت خود را ادامه‌می‌دهد. همانطور که از عنوان آن مشخص است در کشور ژاپن قرار دارد و کیفیت فوق العاده بالای قطعات ساخت ژاپن نیز بر همگان آشکار است.

این شرکت شهرت جهانی دارد و به‌طور مداوم در حال ارتقای محصولات خود می‌باشد. چندسال قبل نیز از نسل جدید سنسورهای اکسیژن تحت عنوان SuperSense رونمایی کرد. نسل جدید ظاهری متفاوت‌تر از قبل دارد و اصطلاحا تپل‌تر شده است تا گرمای موتور تاثیر کمتری بر سرامیک داخل آن بگذارد. همچنین با ارتقای گرمکن و مواد داخلی، سرعت سنس (پردازش دود) در آن از 15 ثانیه به 5 ثانیه رسیده و بسیار بهبود یافته است.

در صورت تمایل به خرید سنسور اکسیژن اصلی برند NTK به فروشگاه وبسایت سر بزنید.

• بوش آلمان BOSCH Germany

درواقع کمپانی رابرت بوش برای اولین بار سنسور اکسیژن را اختراع نمود. در ابتدا تولید این قطعه با چالش‌های بسیاری روبه‌رو بود که داستان جذاب آن را با کلیک روی متن آبی رنگ می‌توانید مطالعه کنید. این شرکت علاوه بر سنسور در تولید سایر قطعات خودرو نیز فعال است و محصولات باکیفیتی را به‌بازار عرضه می‌کند.

سنسور اکسیژن قطعه‌ای است که ساخت آن نیاز به تکنولوژی بسیار بالایی دارد. این تکنولوژی درحال حاضر در اختیار آلمان و ژاپن قرار دارد و سایر کشورها نظیر چین و تایوان تحت لیسانس دو کمپانی قدرتمند BOSCH و NTK اقدام به تولید می‌کنند. البته همواره استثنائاتی وجود دارد و ممکن است برخی تولیدکنندگان سودجو با کپی برداری ضعیف سعی در فروش محصولات خود بنمایند. بنابراین بسیار مهم است که سنسور اکسیژن خود را از فروشنده معتبر و به همراه گارانتی بی‌قیدوشرط تهیه نمایید.

آیا BOSCH و NTK در ایران نمایندگی دارند؟

خیر، به هیچ‌عنوان دو کمپانی قدرتمند BOSCH آلمان و NTK ژاپن در ایران هیچگونه نمایندگی ندارند و قبلا نیز نداشته‌اند. متاسفانه دو کشور آلمان و ژاپن در اوایل آغاز تحریم‌ها به‌طورکلی ارتباطات خود را با کشور ما قطع کردند و تا این لحظه نیز حتی فروش مستقیم هم به ما ندارند! نمایندگی که محال است!!

درواقع محصولاتی که در بازار تحت این دو برند مشاهده می‌کنید در خوش‌بینانه ترین حالت از کشور واسط امارات تهیه‌شده‌اند. البته همانطور که گفته‌شد نمونه‌های تقلبی و شبیه آنها نیز در بازار زیاد است. به‌هرحال شما که این مطلب را مطالعه می‌کنید باید از بقیه متمایز باشید و تحت تاثیر و فریب افراد سودجویی که صرفا با ساخت یک تابلو خود را نمایندگی برندهای معتبر معرفی می‌کنند قرار نگیرید.

شرکت های ایرانی

• کروز

شرکت کروز یکی از بزرگترین تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان قطعات خودرو در ایران است که سهامدار عمده ایرانخودرو نیز می‌باشد. این شرکت ایرانی بزرگترین تولیدکننده قطعات خودرو در غرب آسیا محسوب می‌شود و از افتخارات کشور به شمار می‌رود. در خط تولید کروز می‌توان انواع سنسورها نظیر اکسیژن، موقعیت میل بادامک، مپ و سرعت چرخ جلو را یافت.

• ایساکو

شرکت ایساکو نیز زیرمجموعه شرکت خودروسازی ایرانخودرو می‌باشد که اکثرا با آن آشنایی دارید. این شرکت نمایندگی‌های زیادی در سراسر کشور احداث نموده و عمده قطعات موردنیاز خودرو از جمله سنسور اکسیژن را پوشش می‌دهد. سنسورهایی که ایساکو به بازار عرضه می‌کند از همان جنس و کیفیتی نیست که ابتدا بصورت فابریک روی خودروها قرار می‌گرفت و این متاسفانه یک معضل است.

• سایپا یدک

شرکت سایپا یدک زیرمجموعه شرکت خودروسازی سایپا می‌باشد که بطور گسترده به‌تولید ملی و تامین قطعات موردنیاز خودروهای ساخت سایپا می‌پردازد. این شرکت به‌صورت محدود سنسور اکسیژن نیز تولید می‌کند.

• پارس نیکان

شرکت پارس نیکان صنعت خودرو از سال 1339 در زمینه تولید و تامین قطعات و ماشین آلات صنعت خودرو در ایران آغاز به‌کار کرد. این شرکت با اکثر خودروسازهای داخلی همکاری می‌کند و در حال حاضر به تولید قطعاتی نظیر انواع سنسورها، وایر، ترموستات و… می‌پردازد.

• ایران کاربراتور

شرکت ایرکا (ایران کاربراتور) نیز یکی دیگر از تولیدکنندگان لوازم یدکی در کشور است که بصورت محدود به تولید سنسور اکسیژن نیز می‌پردازد.

• دینا پارت

شرکت دینا پارت از تولیدکنندگان قطعات خودرو در کشور است که حضور فعالی در نمایشگاه‌ها به‌عمل می‌آورد. این شرکت نیز در زمینه سنسور اکسیژن فعالیت‌هایی انجام می‌دهد.

• بابا پارت

شرکت علمی ساز یدک یا بابا پارت موتور با هدف طراحی و ساخت قطعات خودرو از سال 1373 آغاز به‌کار نمود و در حال حاضر به‌تولید لوازم برقی خودرو از جمله سنسور اکسیژن، سنسور دمای آب و استپر موتور مشغول است.

سنسور اکسیژن چه مارکی خوبه؟!

سنسور اکسیژن برخلاف ظاهر ساده آن از تکنولوژی ساخت بسیار بالایی برخوردار است. درواقع شرکت بوش آلمان برای ساخت نمونه اولیه آن سالیان سال هزینه‌های هنگفت آزمایشات پیشرفته را پرداخت کرد. هزینه‌های این آزمایشات به‌قدری سنگین بود که تا فروش ده میلیونمین سنسور هنوز ضررهای این اختراع جبران نشده بود!!

لذا باتوجه به موارد گفته‌شده تقریبا غیرممکن است که شرکت‌های ایرانی تا این لحظه به تکنولوژی ساخت سنسور اکسیژن دست پیدا کرده باشند. حتی خبر داریم که یک گروه تحقیقاتی در شیراز زمان زیادی را بر روی مهندسی معکوس این قطعه صرف کردند اما نتیجه چندان جالب نبود. ختم کلام این است که شرکت‌های داخلی حال حاضر که ادعا می‌کنند سازنده سنسور اکسیژن هستند صرفا مونتاژ کننده قطعات وارداتی آن از چین می‌باشند که تحت برند خودشان به بازار عرضه می‌کنند.

در نتیجه و طبق تجربه چندین ساله ما در این حوزه، برندهای NTK و BOSCH در صورتی که اصلی تهیه شوند (حتی درجه 2) به مراتب از اجناس برندهای متفرقه باکیفیت‌تر هستند و عملکرد و طول عمر بهتری به اجرا خواهند گذاشت. همچنین پیشنهاد می‌شود تا جای ممکن این قطعه را گارانتی‌دار تهیه کنید زیرا قطعه‌ای برقی است و هرگونه احتمالی وجود خواهد داشت.

سنسور اکسیژن ضمانت دار

همانطور که بالاتر گفته‌شد سنسور اکسیژن به دلیل اینکه قطعه‌ای برقی است همواره توصیه می‌شود نمونه‌های گارانتی‌دار آن را تهیه نمایید. بسیاری از فروشندگان و حتی شرکت‌های رسمی نظیر ایساکو سنسور اکسیژن را بدون گارانتی عرضه می‌کنند. یعنی پس از بازشدن پلمپ حتی احتمال آن وجود دارد که یکروز هم جواب ندهد یا اصلا با کامپیوتر خودروی شما سازگار نباشد و این مسئله شما را متضرر خواهد نمود. ما در فروشگاه مسترسنسور مفتخریم که تمامی محصولات را با گارانتی بی‌قیدوشرط مدت‌دار عرضه کنیم تا مصرف‌کنندگان با خیال راحت اقدام به تهیه قطعه موردنیاز خود نمایند.

فرق سنسور اکسیژن سیم کوتاه و بلند

سنسورهای اکسیژن بطورکلی عملکرد یکسانی دارند لذا چندان تفاوتی در جابه‌جا بستن سنسور بالا و پایین وجود ندارد. تفاوت طول سیم نیز دلیل جایگاه قرارگیری آنهاست. درواقع کیفیت تغییر نمی‌کند بلکه به‌دلیل جای سنسور اکسیژن طول سیم افزایش یا کاهش می‌یابد. عموما سنسور پایینی نیاز به طول سیم بیشتری دارد.

خودروهای پژو 405 و پارس مدل پایین عموما 88 به قبل دارای سنسور اکسیژنی با طول سیم بیش از یک متر هستند. درواقع در زمان ساخت این خودروها هنوز خودروسازان به این نتیجه نرسیده بودند که برای عملکرد بهتر می‌توان دسته سیم را به نزدیکی سنسور برد تا احتمال خطا کاهش یابد. لذا امروزه خودروهای تولید جدید تماما سنسور اکسیژنی به طول سیم نهایتا 30 سانتی‌متری نیاز دارند.

سوالات متداول