نحوه شستشوی سنسور اکسیژن

اخیرا انتشار آموزش های غلط در مورد شستشوی سنسور اکسیژن موجب سردرگمی افراد شده‌است. هرکس بنابر تجربه یا نظرشخصی خود یک دستورالعمل متفاوتی را ارائه می‌دهد و نبودن یک منبع آموزشی صحیح بر مبنای علمی شرایط را سخت کرده‌است.

لذا باتوجه به اینکه تنها مرجع تخصصی سنسور اکسیژن در کشور هستیم وظیفه خود دانستیم تا یک مقاله جامع و کامل بر اساس تجربیات چندین ساله شخصی و توصیه‎‌های شرکت‌های سازنده سنسور اکسیژن، آماده‌سازی و در اختیار شما قرار دهیم. باما همراه باشید.

نظر کمپانی BOSCH در مورد شستشوی سنسور اکسیژن

همانطور که می‌دانید شرکت BOSCH مخترع و تولیدکننده مطرح سنسور اکسیژن است. ما در سایت خود این شرکت به مطالعه منابع و مقالات مربوط به شستشوی سنسور اکسیژن پرداختیم تا نظر متخصصین آن را در این باره مطلع شویم. هیچکس بهتر از خود سازنده قطعه از نحوه عملکرد و نگهداری آن اطلاعات ندارد.

در این جستجوها به مطلبی تحت عنوان “Oxygen Sensor Tech Tips” به معنای نکات فنی سنسور اکسیژن برخوردیم. در این مطلب به وضوح اشاره‌شده بود که شستشوی مستقیم سنسور اکسیژن بلا استثناء با هر ماده‌ای، موجب از بین رفتن آن خواهد شد.

The use of dielectric grease, cleaners and other chemicals in the connector or on the sensor can cause permanent damage.

“استفاده از گریس ضدالکتریسته، شوینده‌ها و سایر مواد شیمیایی در کانکتور یا روی سنسور می‌تواند باعث آسیب دائمی شود.”

لذا این کار از پایه و اساس اشتباه است و نباید انجام شود. لینک منبع

چگونه سنسور اکسیژن را تمیز کنیم؟

روش متداولی که افراد برای شستشوی سنسور اکسیژن استفاده می‌کنند بدین شکل است که ابتدا آن را از روی خودرو باز می‌کنند و سپس آن را به مواد شوینده آغشته می‌کنند. این مواد شوینده می‌تواند شامل بنزین، تینر یا اسپری انژکتورشوی باشد. این کار کاملا اشتباه است و منجر به خرابی بیشتر سنسور خواهد شد.

روی هر سنسور اکسیژن حفره‌های ورودی های هوا وجود دارد. زمانی که هرگونه رطوبت در این حفره‌ها نفوذ کند منجر به از بین رفتن ماده درون آن (زیرکُنیوم) و کیت های الکترونیکی خواهد شد. در نتیجه نهایتا تا 48 ساعت بعد سنسور شما دار فانی را وداع خواهد گفت!

اما راه درست چیست؟

درواقع سنسور اکسیژن با دود زنده است! این قطعه ساخته‌شده تا بطور مداوم در معرض دود قرار گیرد و میزان آلایندگی را بسنجد. لذا اگر صرفا مقداری دوده دور آن نشسته است چندان نیازی به شستشو نیست. اما اگر خودروی شما مبتلا به روغن سوزی است، ممکن است دور سنسور اکسیژن مقدار زیادی جرم و کثیفی لایه‌ای جمع شود که از ورود هوا به سنسور جلوگیری می‌کند. در این حالت بهتر است جهت برطرف کردن مشکلات مربوطه مانند لرزش موتور، نسبت به تمیز کردن آن با روش اصولی که در ادامه به آن می‌پردازیم اقدام نمایید.

روش اصولی شستشوی سنسور اکسیژن

تنها راه شستشوی اصولی سنسور اکسیژن صرفا به محلول تمیزکننده سنسور اکسیژن ختم می‌گردد. دقت کنید که این محصول یک اسپری نیست بلکه شبیه اکتان باید در باک خودرو استفاده شود. روش مصرف نیز بدین صورت است که نیم آن را در یک باک تقریبا خالی (یک الی دو واحد آمپر باقی‌مانده باشد) بریزید و سپس سوخت گیری نمایید. اگر مشکلات تا پایان بنزین موجود در باک برطرف نشده باشند نیم دیگر را طبق همین روش استفاده کنید.

در حال حاضر بهترین محلول تمیزکننده سنسور اکسیژن، Cat Clean نام دارد که ساخت برند GAT آلمان می‌باشد. توجه کنید که موارد مشابه و بی‌کیفیت در بازار زیاد هستند که تهیه آنها توصیه نمی‌گردد. این محصول عموما در اندازه 300 میلی‌لیتر وجود دارد که تصویر آن را در بالا مشاهده می‌کنید.

محلول نامبرده موجب تمیز شدن سنسور اکسیژن و مبدل کاتالیزور خواهد شد که مشکلات مربوطه را تا حد زیادی برطرف می‌نماید. البته در صورتی که سنسور اکسیژن بطور کامل معیوب نشده باشد. در صورت خرابی این قطعه تنها راه رفع مشکل تعویض آن با نسخه‌های اورجینال است.

تا این لحظه گزارش های زیادی از مصرف‌کنندگان این تمیزکننده به دستمان رسیده است که نشان از عملکرد خوب آن می‌دهد. همچنین برخی توصیه کرده‌اند قبل از مراجعه به معاینه فنی استفاده شود تا ایرادات برطرف و نمایش داده نشوند.

نقش سنسور اکسیژن در خودرو چیست؟

در هر خودرو دو سنسور اکسیژن وجود دارد. سنسور بالایی یا اول و سنسور پایینی یا دوم.

سنسور بالایی وظیفه بررسی مداوم نسبت اکسیژن به سوخت را بر عهده دارد. زمانی که دود حاصل از احتراق به سمت اگزوز می‌رود در مسیر خود از سنسور اکسیژن رد می‌شود. روی همه سنسورها تعدادی ورودی وجود دارد که دود از این طریق وارد می‌شود. ماده زیرکُنیوم موجود در سنسور با کم یا زیاد بودن میزان اکسیژن موجود در دود تغییر رنگ می‌دهد. این تغییر رنگ به‌ ولتاژ تبدیل‌شده و به کامپیوتر خودرو ارسال می‌گردد.

حال ECU (کامپیوتر خودرو) باتوجه به اطلاعات دریافتی از سنسور اکسیژن تشخیص می‌دهد میزان ورودی سوخت باید به‌چه میزان باشد. اگر سنسور به‌هر علت کار خود را به درستی انجام ندهد و اطلاعات غلط ارسال کند دو حالت برای خودرو به وجود می آید:

حالت اول : سنسور میزان اکسیژن موجود در سیستم احتراق را زیاد تشخیص می‌دهد. لذا ایسیو ورودی بنزین را افزایش می‌دهد تا با میزان اکسیژن به تناسب برسد. در این حالت خودرو به افزایش مصرف سوخت یا خام سوزی مبتلا می‌شود. ممکن است بصورت خروج دود سیاه و بوی بد از اگزوز نیز خود را نشان دهد.

حالت دوم : سنسور میزان اکسیژن را کم تشخیص‌داده و ایسیو مصرف سوخت را کاهش می‌دهد. در این حالت خودرو با کمبود سوخت مواجه بوده و شتاب و قدرت خود را از دست می‌دهد.

جهت مطالعه بیشتر پیشنهاد می‌شود مطلب ” تاثیر سنسور اکسیژن در خودرو ” را مطالعه کنید.

تاثیر شستن سنسور اکسیژن

همانطور که گفته شد، شستشوی سنسور اکسیژن با هرگونه بنزین، تینر، اسپری و غیره هیچ عایدی جز خرابی بیشتر و از بین رفتن قطعه نخواهد داشت. متاسفانه این روزها آموزش‌های غلط مرتبط به این قضیه در فضای مجازی بازدیدهای بالایی جذب می‌کنند و افراد زیادی را گمراه می‌نمایند. حتی در صفحات تعمیرکاران خارجی نیز این مورد به وفور دیده‌شده است.

در صورتی که علائم خرابی سنسور اکسیژن را در خودرو مشاهده می‌کنید یا قصد مراجعه به معاینه فنی را دارید بهتر است با هزینه بسیار کمتر نسبت به تعویض این قطعه، یک محلول تمیزکننده مطابق آنچه گفته‌شد تهیه نمایید. اکثر مواقع در صورتی که مشکل شما وخیم نباشد برطرف خواهد شد.

بطورکلی در صورتی که سنسور اکسیژن به درستی تمیز شود نتایجی همچون افزایش شتاب، کاهش لرزش موتور، رفع بوی بد اگزوز و… را شاهد خواهید بود.

مطلب پیشنهادی : آیا سنسور اکسیژن قابل تعمیر است؟

کلام آخر

در دنیای پیچیده‌ی خودروها، حفظ سلامت قطعات حیاتی مانند سنسور اکسیژن نیازمند دانش دقیق و پیروی از روش‌های اصولی است. آموزشهای نادرست و شستشوی سنسور با مواد نامناسب نه‌تنها مشکلات موجود را حل نمی‌کند، بلکه هزینه‌های سنگین‌تری را به همراه خواهد داشت.

توجه به این نکته حیاتی است که سنسور اکسیژن قطعه‌ی حساسی است و عملکرد آن مستقیماً بر مصرف سوخت، قدرت موتور و آلایندگی خودرو تأثیر میگذارد. بنابراین، به‌جای تکیه بر تجربیات شخصی یا روشهای غیرعلمی، همواره به منابع معتبر و توصیه‌های سازندگان اکتفا کنید. در صورت مشاهده‌ی علائم خرابی، استفاده از محلول‌های استاندارد پیش از تعویض قطعه، میتواند راهکاری مقرون به‌صرفه و کارآمد باشد.

شما نیز تجربیات خود را از قسمت نظرات با سایرین در میان بگذارید 🙂

سوالات متداول