نحوه شستشوی سنسور اکسیژن

اخیرا انتشار آموزش های غلط در مورد شستشوی سنسور اکسیژن موجب سردرگمی افراد شده‌است. هرکس بنابر تجربه یا نظرشخصی خود یک دستورالعمل متفاوتی را ارائه می‌دهد و نبودن یک منبع آموزشی صحیح بر مبنای علمی شرایط را سخت کرده‌است.

لذا باتوجه به اینکه تنها مرجع تخصصی سنسور اکسیژن در کشور هستیم وظیفه خود دانستیم تا یک مقاله جامع و کامل بر اساس تجربیات چندین ساله شخصی و توصیه‎‌های شرکت‌های سازنده سنسور اکسیژن، آماده‌سازی و در اختیار شما قرار دهیم. اگر بخواهیم در یک جمله بگوییم؛ اسپری‌هایی که بر روی آنها قیدشده “مناسب برای سنسور اکسیژن” و همچنین محلول‌های شوینده سنسور مانند گت بهترین گزینه‌ها هستند. اما باما همراه باشید تا این قضیه را با دقت و جزئیات بیشتری مورد بررسی قرار دهیم.

نظر کمپانی BOSCH در مورد شستشوی سنسور اکسیژن

همانطور که می‌دانید شرکت BOSCH مخترع و تولیدکننده مطرح سنسور اکسیژن است. ما در سایت خود این شرکت به مطالعه منابع و مقالات مربوط به شستشوی سنسور اکسیژن پرداختیم تا نظر متخصصین آن را در این باره مطلع شویم. هیچکس بهتر از خود سازنده قطعه از نحوه عملکرد و نگهداری آن اطلاعات ندارد.

در این جستجوها به مطلبی تحت عنوان “Oxygen Sensor Tech Tips” به معنای نکات فنی سنسور اکسیژن برخوردیم. در این مطلب به وضوح اشاره‌شده بود که شستشوی سنسور اکسیژن با شوینده‌ها و مواد شیمیایی، موجب از بین رفتن آن خواهد شد.

The use of dielectric grease, cleaners and other chemicals in the connector or on the sensor can cause permanent damage.

“استفاده از گریس ضدالکتریسته، شوینده‌ها و سایر مواد شیمیایی در کانکتور یا روی سنسور می‌تواند باعث آسیب دائمی شود.” لینک منبع

لذا در ادامه مطلب بطور اصولی و علمی روش‌هایی را جهت تمیز کردن صحیح سنسور اکسیژن به شما آموزش خواهیم داد.

آیا سنسور اکسیژن نیاز به شستشو دارد؟

همانطور که می‌دانید سنسور اکسیژن در مسیر اگزوز قرار گرفته و مدام در معرض دود و آلودگی ناشی از سیستم احتراق می‌باشد. درواقع از ابتدا نیز برای چنین شرایطی ساخته‌شده و کاملا با آن سازگار است. سازندگان قطعه مطلع‌اند که قرار داشتن در معرض دود موجب انباشت کثیفی روی بدنه سنسور می‌شود و ممکن است در تشخیص آن اختلال ایجاد گردد. بنابراین بر روی الکترود سنسور یعنی همان قسمتی که اکسیژن را تشخیص می‌دهد، از لایه‌ای بسیار نازک از پلاتین و پالادیوم استفاده کرده‌اند.

فلز پلاتین خاصیت خود تمیزشوندگی دارد. بدین معنا که در حرارت بالای اگزوز قادر است ناخالصی‌ها و آلایندگی‌ها را از خود بزداید و خودکار تمیز شود. اما…!

اما اگر خودروی شما به روغن سوزی دچار باشد یا بنزین منطقه شما کیفیت پایینی داشته باشد طبیعتا دود خروجی از سیستم احتراق خودروی‌تان نیز سیاه‌تر و غلیظ‌تر است. این غلظت بر روی منافذ ورودی سنسور نفوذ می‌کند و قدرت تشخیص را از سنسور می‌گیرد. در اینجا نیاز است سنسور را تمیز کنید تا عملکرد آن به روال قبل باز گردد.

چگونه سنسور اکسیژن را تمیز کنیم؟

بهترین و اصولی‌ترین روش شستشوی سنسور اکسیژن استفاده از محلول‌های تمیزکننده آن است. این محلول‌ها مشابه اکتان در باک ریخته می‌شوند و طبق فرمولاسیونی که دارند به بهترین نحو ممکن سطح سنسور را پاکسازی می‌نمایند. درحال حاضر طبق تجربه ما برندهای GAT گت و اتو اشلوسل که هردو ساخت آلمان هستند بیشترین بازدهی را به اجرا می‌گذارند. این محلول‌ها علاوه‌بر سنسور اکسیژن، کاتالیزور را نیز تمیز می‌کنند و موجب باز شدن نفس خودرو می‌شوند. شاید کمی کمیاب باشند اما با کمی جستجو می‌توانید آنها را تهیه کنید.

روش دیگر استفاده از اسپری‌های انژکتور شوی است که روی آنها حتما عبارت “مناسب برای سنسور اکسیژن” نوشته‌شده باشد. به‌عنوان مثال اسپری زرد رنگ ام-طوسی یکی از موارد مناسب است. به‌هیچ عنوان از بنزین، گازوئیل، تینر و غیره استفاده نکنید زیرا موجب وارد شدن آسیب دائمی به سنسور می‌گردد. اسپری‌هایی که برای این کار طراحی‌شده‌اند سریعا خشک می‌شوند و به الکترود و فلز محافظ آن خدشه وارد نمی‌کنند.

نقش سنسور اکسیژن در خودرو چیست؟

در هر خودرو دو سنسور اکسیژن وجود دارد. سنسور بالایی یا اول و سنسور پایینی یا دوم.

سنسور بالایی وظیفه بررسی مداوم نسبت اکسیژن به سوخت را بر عهده دارد. زمانی که دود حاصل از احتراق به سمت اگزوز می‌رود در مسیر خود از سنسور اکسیژن رد می‌شود. روی همه سنسورها تعدادی ورودی وجود دارد که دود از این طریق وارد می‌شود. ماده زیرکُنیوم موجود در سنسور با کم یا زیاد بودن میزان اکسیژن موجود در دود تغییر رنگ می‌دهد. این تغییر رنگ به‌ ولتاژ تبدیل‌شده و به کامپیوتر خودرو ارسال می‌گردد.

حال ECU (کامپیوتر خودرو) باتوجه به اطلاعات دریافتی از سنسور اکسیژن تشخیص می‌دهد میزان ورودی سوخت باید به‌چه میزان باشد. اگر سنسور به‌هر علت کار خود را به درستی انجام ندهد و اطلاعات غلط ارسال کند دو حالت برای خودرو به وجود می آید:

حالت اول : سنسور میزان اکسیژن موجود در سیستم احتراق را زیاد تشخیص می‌دهد. لذا ایسیو ورودی بنزین را افزایش می‌دهد تا با میزان اکسیژن به تناسب برسد. در این حالت خودرو به افزایش مصرف سوخت یا خام سوزی مبتلا می‌شود. ممکن است بصورت خروج دود سیاه و بوی بد از اگزوز نیز خود را نشان دهد.

حالت دوم : سنسور میزان اکسیژن را کم تشخیص‌داده و ایسیو مصرف سوخت را کاهش می‌دهد. در این حالت خودرو با کمبود سوخت مواجه بوده و شتاب و قدرت خود را از دست می‌دهد.

جهت مطالعه بیشتر پیشنهاد می‌شود مطلب ” تاثیر سنسور اکسیژن در خودرو ” را مطالعه کنید.

تاثیر شستن سنسور اکسیژن

استفاده از اسپری برای شستن و تمیز کردن سنسور اکسیژن در کل کار اشتباهی نیست. بلکه استفاده از اسپری‌های نامناسب اشتباه است. سنسورها قطعات بسیار حساسی هستند و اسپری‌های رایجی مثل WD-40 سطح فلز و الکترود آنها را دچار خوردگی و فرسایش می‌کند. شاید پس از استفاده، در ظاهر متوجه تفاوت نشوید اما اثر آن حین رانندگی مشخص خواهد شد. بسیاری از کاربران گزارش کرده‌اند که چند روز پس از شستشوی سنسور اکسیژن دچار علائم خرابی شده‌اند و با مراجعه به تعمیرگاه مشخص‌شده که سنسور به‌کلی معیوب‌شده است.

درواقع سنسور اکسیژن برای فعالیت در محیط خشک و داغ اگزوز طراحی‌شده است. لذا به‌هیچ عنوان سطح آن را مستقیما با بنزین و سایر موارد مشابه آن آغشته نکنید. موقع خرید اسپری جهت تمیز کردن سنسور حتما به فروشنده تاکید کنید که برای چه‌کاری نیاز دارید. بر روی بدنه اسپری هم حتما بررسی کنید که عبارت “مناسب برای سنسور اکسیژن” قید شده باشد.

مطلب پیشنهادی : آیا سنسور اکسیژن قابل تعمیر است؟

کلام آخر

در دنیای پیچیده‌ی خودروها، حفظ سلامت قطعات حیاتی مانند سنسور اکسیژن نیازمند دانش دقیق و پیروی از روش‌های اصولی است. آموزشهای نادرست و شستشوی سنسور با مواد نامناسب نه‌تنها مشکلات موجود را حل نمی‌کند، بلکه هزینه‌های سنگین‌تری را به همراه خواهد داشت.

توجه به این نکته حیاتی است که سنسور اکسیژن قطعه‌ی حساسی است و عملکرد آن مستقیماً بر مصرف سوخت، قدرت موتور و آلایندگی خودرو تأثیر میگذارد. بنابراین، به‌جای تکیه بر تجربیات شخصی یا روشهای غیرعلمی، همواره به منابع معتبر و توصیه‌های سازندگان اکتفا کنید. در صورت مشاهده‌ی علائم خرابی، استفاده از محلول‌های استاندارد پیش از تعویض قطعه، میتواند راهکاری مقرون به‌صرفه و کارآمد باشد.

شما نیز تجربیات خود را از قسمت نظرات با سایرین در میان بگذارید.

سوالات متداول