علت باد سرد بخاری ماشین؛ 6 دلیل رایج و راه‌های تعمیر

برای پی بردن به مشکل باد سرد بخاری ماشین و گرم نکردن آن ابتدا لازم است با نحوه کارکرد سیستم گرمایشی خودرو آشنا شویم. سیستم گرمایشی خودرو از سه بخش رادیاتور، موتور و رادیاتور بخاری نشأت می‌گیرد. عملکرد آن نیز بدین صورت است که ابتدا آب سرد از رادیاتور وارد مجاری موتور می‌گردد، گرمای موتور را جذب می‌کند و به نقطه جوش می‌رسد. سپس آب داغ به رادیاتور بخاری منتقل می‌شود. به وسیله فن پشت رادیاتور بخاری، باد گرم به سمت کابین خودرو هدایت می‌شود.

هرگونه مشکل در این سیستم به خروج باد سرد بخاری ماشین می‌انجامد. حتی اگر باد سرد هم نباشد، گرم هم نخواهد بود و مابین آن اتفاق خواهد افتاد که ترجیح می‌دهید آن را خاموش کنید! این مشکل رایج حتی می‌تواند با عدم توانایی در رفع بخار شیشه‌ها موجب ایجاد خطر و حادثه نیز بشود لذا آن را جدی بگیرید.

گرمای بخاری از کجا نشأت می‌گیرد؟

برخلاف تصور رایج، بخاری خودرو یک سیستم گرمایشی مستقل و دارای منبع حرارتی جداگانه نیست. در واقع این سیستم با بازیافت هوشمندانه گرمای تلف‌شده موتور کار می‌کند. موتور در حین احتراق سوخت دمای بسیار بالایی تولید می‌کند که بخشی از آن برای حرکت خودرو ضروری است و بخش زیادی نیز به عنوان گرمای اضافی باید دفع شود.

سیستم خنک‌کننده موتور شامل رادیاتور اصلی، واتر پمپ و مایع خنک‌کننده دائماً این گرمای اضافی را جذب می‌کند تا از داغ شدن بیش از حد موتور جلوگیری کند. حالا اینجاست که بخاری وارد عمل می‌شود. یک مدار فرعی از این سیستم، مایع خنک‌کننده داغ را به جای فرستادن به رادیاتور اصلی به یک مبدل حرارتی کوچک در پشت داشبورد به نام رادیاتور بخاری هدایت می‌کند.

وقتی شما دکمه بخاری را روشن می‌کنید، یک فن هوا را از لابه‌لای پره‌های داغ این رادیاتور کوچک می‌دمد. هوا گرم می‌شود و سپس این باد گرمِ تولیدشده از طریق مجاری و دریچه‌ها به درون کابین هدایت می‌گردد. به بیان ساده، بخاری خودرو یک فن کوچک است که گرمای موتور را به داخل کابین منتقل می‌کند.

علت باد سرد زدن بخاری ماشین

همانطور که می‌دانید بخاری خودرو حرارت لازم را از گرمای موتور تامین می‌کند و آن را به وسیله یک فن به داخل کابین هدایت می‌نماید. لذا اگر موتور تازه روشن‌شده و هنوز گرم نیست یا دمای آمپر آب پایین است نباید انتظار باد گرم را از آن داشته باشید. اما برخی مواقع ممکن است موتور گرم باشد ولی کماکان بخاری باد سرد پخش می‌کند. این مشکل به دلایل مختلفی بستگی دارد که در ادامه به آن می‌پردازیم.

1. کیپ شدن رادیاتور خودرو

استفاده کردن از آب شهری در رادیاتور خودرو منجر به رسوب و بسته‌شدن لوله‌ها و مجاری رادیاتور می‌گردد. لذا همواره از ضدیخ، آب رادیاتور و یا نهایتا از آب مقطر استفاده نمایید. زمانی که منفافذ رادیاتور در اثر رسوب بسته شوند و زنگ بزنند، آب داغ نمی‌تواند از موتور به رادیاتور بخاری برسد. یا میزان رسیدن آب به محل موردنظر بسیار کم است و کفایت نمی‌کند.

برای رفع این مشکل ابتدا درب رادیاتور را باز کنید و اگر مثل تصویر زیر اثرات زنگ‌زدگی را مشاهده کردید لازم است آن را شستشو دهید. افرادی هستند که بطور تخصصی این کار را انجام می‌دهد و مجاری آن را به خوبی باز می‌کنند. خودتان نیز می‌توانید مایع خنک‌کننده را تخلیه کنید و سپس شیلنگ آب را داخل رادیاتور قرار دهید تا آب از انتهای آن که باز کرده‌اید خارج شود. با این کار اگر گرفتگی زیاد نباشد رفع خواهد شد.

2. قفل شدن ترموستات در حالت باز

وظیفه ترموستات متعادل نگهداشتن دمای آب موتور است. آبی که از موتور به سمت رادیاتور هدایت می‌شود اگر داغ باشد منافذ ترموستات بازشده و اجازه عبور آن را می‌دهد. درواقع ترموستات تعبیه‌شده تا از گردش بیهوده آب در موتور جلوگیری شود و فقط زمانی که گرما به خوبی جذب شد فرآیند خنک شدن صورت گیرد.

بنابراین اگر ترموستات وظیفه خود را به درستی انجام دهد آب داخل موتور همواره در حالت متعادل باقی می‌ماند. اما در مواقع معیوب شدن و به پایان رسیدن طول عمر آن یا سرد بودن بیش از حد هوا منجر به قفل شدن ترموستات می‌گردد. زمانی که ترموستات در حالت باز قفل شود آب سرد همواره در گردش است لذا فرصت گرم شدن را ندارد. باد فن نیز در برخورد با بخاری رادیاتور که آب سرد در آن است، باد خنک تولید می‌کند و به کابین می‌فرستد.

قفل شدن ترموستات در حالت بسته نیز از چرخش مایع خنک‌کننده جلوگیری می‌کند لذا مایع به نقطه جوش می‌رسد و همانجا در اطراف موتور باقی می‌ماند. این حالت منجر به آسیب به واشر سرسیلندر و سایر بخش‌های موتور می‌شود.

3. خرابی کنترل پنل بخاری و کولر

اگر دکمه ها و دریچه‌های پنل کنترل خودرو معیوب باشند موقعی که کولر را به بخاری تغییر می‌دهید به درستی عمل نمی‌کند و کماکان روی کولر باقی می‌ماند. لذا منجر به خروج باد سرد از بخاری ماشین می‌گردد. همچنین اتصالات و سیم‌ها را نیز بررسی نمایید که قطعی وجود نداشته باشد. برخی اوقات نیز احتمال دارد بطور اتفاقی دکمه AC کولر روشن‌شده باشد و متوجه آن نباشید.

4. عدم هواگیری صحیح

هنگامی که حباب‌های هوا در مدار سیستم خنک‌کننده حبس می‌شوند، این هوا می‌تواند در بالاترین نقطه سیستم یعنی رادیاتور بخاری جمع شود. از آنجایی که هوا به خوبی مایع گرما را منتقل نمی‌کند، این حباب هوا مانند یک سدی حرارتی عمل می‌کند و مانع از تماس مؤثر مایع خنک‌کننده داغ با دیواره‌های رادیاتور بخاری می‌شود. در نتیجه حتی با وجود گردش مایع در سیستم، گرمای کافی به هوای دمیده‌شده منتقل نمی‌گردد و خروجی بخاری سرد یا ولرم خواهد بود.

مطلب پیشنهادی: نحوه هواگیری رادیاتور

5. کمبود مایع خنک‌کننده رادیاتور

به بیان ساده، زمانی که سطح مایع داخل رادیاتور پایین بیاید دیگر مایعی برای بخاری نخواهد ماند. اولویت همواره با موتور خودرو است لذا آب کم در همان حوالی می‌چرخد و اصلا به رادیاتور بخاری نخواهد رسید. در این حالت دمای موتور بالاست ولی باد بخاری سرد است.

پیشنهاد می‌شود حداقل هر دو روز یکبار سطح مایع رادیاتور را بررسی کنید. خصوصا اگر خودروی شما از برند پژو است. رادیاتور و مایع آن بطور مستقیم بر روی عملکرد بخاری تاثیر می‌گذارند. بررسی آن باعث کارایی بخاری و در کل سلامت کل موتور می‌شود.

6. فرسایش واترپمپ

واترپمپ وظیفه گردش آب رادیاتور را برعهده دارد. اگر این قطعه معیوب شود آب نشتی می‌کند و گردش آن مختل می‌شود. وجود مشکل در گردش مایع رادیاتور علاوه بر افزایش دمای شدید موتور، موجب نرسیدن آب داغ به رادیاتور بخاری می‌گردد. برخی اوقات واترپمپ کامل خراب نشده است لذا علائم خرابی را نشان نمی‌دهد اما فرسایش پره‌های آن از عملکرد صحیح جلوگیری می‌کند.

از علائم خرابی یا فرسایش واترپمپ این است که هنگام درجا بودن خودرو باد سرد از بخاری خارج می‌شود اما هنگام حرکت، مجدد باد گرم به مدار بخاری باز می‌گردد.

چه زمانی بخاری را روشن کنیم؟

اگر خودرو مدتی خاموش بوده است نباید بلافاصله پس از روشن کردن آن انتظار باد گرم از بخاری داشته باشید. همانطور که گفتیم و می‌دانید بخاری خودرو گرمای خود را از حرارت موتور تامین می‌کند. لذا زمانی که موتور هنوز سرد است بخاری آب گرم لازم برای آغاز فعالیت خود را نخواهد داشت. لازم است مدتی اجازه دهید تا آمپر حداقل یک درجه بالا بیاید و سپس نسبت به روشن کردن سیستم گرمایشی اقدام نمایید.

علت حرارت زیر پای راننده پراید و پژو

در فصل سرد سال که وجود حرارت زیر پای راننده می‌تواند خوشایند باشد اما در فصل گرم سال بسیار اذیت‌کننده است. لذا افراد به دنبال این هستند که چرا وقتی بخاری خودرو خاموش است همچنان زیر پای راننده گرم است و حرارت احساس می‌کنند. واقعیت این است که لوله‌های بخاری که از پشت داشبورد و قسمت پشت پدال‌ها رد شده‌اند همواره دارای آب داغ هستند. گردش این آب داغ در لوله‌ها در فصل گرم سال منجر به ایجاد حرارت برای پای راننده می‌شود.

راه‌حل بسیار ساده است و خوشبختانه خودروسازان قبلا به این مشکل فکر کرده‌اند. کافیست از پنل، دکمه بخاری را بچرخانید و آن را از محدوده قرمز روی قسمت آبی رنگ قرار دهید. با این کار مسیر ورود آب داغ به لوله‌ها بسته می‌شود و مشکل حرارت نیز کامل حل خواهد شد.

اگر بعد از انجام این کار همچنان حرارت احساس کردید احتمالا مسدود کننده شما معیوب‌شده است و لازم است آن را سرویس کنید.

مشکل باد سرد بخاری ماشین پراید

در پراید نیز مانند سایر خودروها اگر با مشکل باد سرد بخاری مواجه شدید موارد گفته‌شده در بالا را بررسی کنید قطعا نتیجه می‌گیرید. اما یک نکته حائز اهمیت نیز در پراید وجود دارد که اگر ندانید ممکن است تصور کنید بخاری معیوب است. دریچه‌های دایره‌ای شکل یا مستطیل شکل تهویه‌هوا که در خودروهای پراید مشاهده می‌کنید صرفا مربوط به کولر هستند. این دریچه‌ها باد گرم بخاری را از خود عبور نمی‌دهند.

تنها مسیر عبور باد گرم بخاری در پراید، دریچه‌هایی است که زیر پای راننده و شاگرد قرار گرفته است. لذا حتما لازم است پیش از روشن کردن بخاری، از طریق پنل دکمه را روی ورود هوا از طریق همان دریچه‌های زیر قرار دهید. بدون این تنظیم فقط باد سرد نصیبتان خواهد شد!

حذف رادیاتور بخاری در تابستان

برخی رانندگان برای کاهش دمای کابین خودرو در فصل گرما یا جلوگیری از نشتی آب روی کفپوش اقدام به حذف موقت رادیاتور بخاری خودرو می‌کنند. این کار در نگاه اول موجب خنک‌تر شدن داخل کابین می‌گردد اما معایب آن ارزش آن را ندارد.

در خودروهای داخلی مثل پژو، رادیاتور بخاری بخشی از مدار اصلی خنک‌کاری موتور محسوب می‌شود و حذف آن حجم مایع خنک‌کننده در گردش را کاهش داده و جریان آب را مختل می‌کند. این امر می‌تواند در ترافیک‌های سنگین یا سربالایی‌های طولانی، دمای موتور را به‌طور خطرناکی بالا ببرد و به واشر سرسیلندر یا بلوک سیلندر آسیب بزند.

استفاده از بخاری موقع جوش آوردن

بخاری خودرو هوای گرم اطراف موتور را به سمت کابین هدایت می‌کند. همچنین آب رادیاتور داغ را نیز خنک می‌کند. لذا موقع جوش‌آوردن، خودرو را خاموش نکنید بلکه باید روشن بماند تا در مرحله اول فن‌ها به مرور موتور را خنک کنند. سپس بخاری خودرو را روشن و آن را روی بالاترین درجه قرار دهید تا گرمای موتور به سرعت به داخل کابین هدایت شود. با این کار دمای موتور تا حد زیادی کاهش می‌یابد.

در این حالت سعی کنید با ریختن‌ آب روی رادیاتور و جلو پنجره به خنک‌شدن آن کمک کنید. توجه کنید که به هیچ وجه در چنین شرایط درب رادیاتور را باز نکنید.

جمع بندی

در این مطلب پنج دلیل شایع و رایج خروج باد سرد از بخاری ماشین را بررسی کردیم. در صورت مواجهه با هرگونه اختلال در عملکرد بخاری خودرو و گرم نکردن آن ابتدا این پنج عامل گفته‌شده را مورد نظارت قرار دهید. اکثر مواقع مشکلتان رفع خواهد شد. در صورت که مشکل به موارد بالا ختم نشد کافیست به یک مرکز تنظیم موتور مراجعه و دستگاه دیاگ روی خودرو قرار دهید تا خطاهای آن مشخص گردد.

شما نیز تجربیات خود را در رابطه با بخاری خودرو از بخش نظرات با خوانندگان در میان بگذارید.

سوالات متداول