علائم خرابی کویل؛ آموزش تعمیر کوئل خودرو
یک کویل سالم در خودرو باید هزاران بار در دقیقه جرقه کافی را در زمان مناسب به سیلندر موردنظر برساند. این قطعه یکی از قطعاتی است که خرابی زیادی در خودرو دارد لذا بهعنوان یک راننده بهتر است بدانید کویل چیست و علائم خرابی کویل کداماند. در ادامه باما همراه باشید تا به معرفی جامع آن بپردازیم و نحوه تعمیر و دلایل خرابی را نیز شرح دهیم.
کویل چیست؟
بهمنظور انجام فرآیند احتراق، یک جرقه لازم است تا مخلوط هوا و سوخت در موتور مشتعل شود. این کار وظیفه کویل است.
کویل ولتاژ باتری (12 ولت) را به تعداد زیادی ولتاژ کوچک موردنیاز شمع تبدیل میکند و در نهایت با آتش زدن سوخت موتور را بهراه میاندازد. در برخی از خودروها از یک سیم پیچی اصلی برای این کار استفاده میشود اما در اکثر خودروهای امروزی یک سیم پیچی جداگانه برای هر سیلندر درنظر گرفتهشده است.
کویل به انگلیسی (کویل یا کوئل؟)
کویل خودرو به انگلیسی سیم پیچ احتراق یا سیم پیچ جرقهزنی نام دارد و بهصورت ignition coil نوشتهمیشود. لذا باتوجه به نوشتار آن “کویل” تلفظ میشود و اصطلاح روزمره کوئل اشتباها رایج شدهاست.
کار کویل ماشین چیست؟
بهعبارت ساده، کویل از سهقسمت تشکیل شدهاست. مدار اولیه متشکل از چندصد دور سیم پیچ، مدار دوم با هزاران دور سیم پیچ بیشتر و یک هسته فلزی (آهنی). با عبور جریان ولتاژ از مدار اولیه، میدان مغناطیسی بزرگی در اطراف هسته ایجاد میشود و سیم پیچی را شارژ میکند. اما با وجود جریان بزرگ ایجاد شده بلافاصله پس از قطع ولتاژ این مقدار فرو میریزد و تقریبا صفر میشود.
از آنجایی که جریان مغناطیسی ایجادشده باید بهمحل دیگری هدایت شود، سیم پیچی دوم وارد عمل میشود تا ولتاژ را چندبرابر کند و جرقه ایجاد شود.
ولتاژ موردنیاز میتواند از 5000 ولت تا 25000 ولت متغیر باشد و بهعوامل مختلفی بستگی دارد. عرض شکاف الکترود شمع، مقاومت الکتریکی در شمع، نسبت سوخت به هوا، دمای شمع، سنگینی خودرو و غیره از این عوامل هستند.
اگر ولتاژ خروجی خارج از محدوده گفتهشده مشاهده شد میتواند از علائم خرابی کویل محسوب شود.
کویل کجای ماشین قرار دارد؟
در خودروهای قدیمی، سیم پیچ احتراق بین باتری و توزیعکننده قرار گرفتهاست. در سیستم های احتراق با کنترل الکترونیکی امروزی دیگر نیازی به توزیعکننده نیست. واحد کنترل موتور (ECU) این عمل را برعهده گرفتهاست. بنابراین میتوان گفت امروزه کویل ها مستقیما به شمع متصل هستند. لذا برای یافتن آن کافیست نزدیکی شمع هارا بررسی نمایید.
تعداد کویل در هر خودرو نیز متفاوت خواهد بود. در سیستم های قدیمی معمولا از یک سیم پیچ برای سیستم جرقهزنی استفاده میشد اما امروزه دارای چند سیم پیچی هستند. برای هر سیلندر یکی یا نهایتا هر دو سیلندر یک سیم پیچی مخصوص بهخود را دارند. این کار به خودروسازان کنترل دقیق تری از زمان بندی جرقه را میدهد که برای بهبود عملکرد موتور، مصرف سوخت و کنترل آلایندگی ها مفید است.
علائم خرابی کویل
از آنجایی که کویل مسئول تولید جرقه موتور است که باعث روشن شدن خودرو میشود؛ هرگونه مشکل در این قطعه سریعا تاثیر خود را روی عملکرد موتور میگذارد. برخی علائم خرابی کویل عبارتند از:
- روشن شدن چراغ چک
بسیاری از خودروهای مدرن وقتی کویل یا سیستم احتراق دچار ایراد شود، با استفاده از سنسورها و ECU تعبیهشده، این هشدار را نشان میدهند.
- استارت سخت یا روشن نشدن موتور
اگر کویل نتواند ولتاژ لازم برای جرقه زدن شمع فراهم کند، خودرو هنگام استارت زدن دیر روشن میشود و در موارد شدید ممکن است روشن نشود.
- ریپ زدن یا بد کار کردن موتور
وقتی یک یا چند سیلندر نتوانند مخلوط سوخت و هوا را به درستی مشتعل کنند، موتور ممکن است در حالت درجا یا در حین حرکت لرزش، قطع و وصل شدن، یا جابهجایی ناگهانی دور داشته باشد.
- لرزش موتور یا کارکرد ناهموار در حالت درجا
کمبودن یا ناپایداری جرقه باعث میشود موتور هنگام توقف یا دور آرام بیثبات کار کند.
- کاهش شتاب و افت قدرت
با عدم جرقه کافی، سیلندر/سیلندرها نمیتوانند توان لازم تولید کنند، بنابراین شتاب و توان کلی خودرو کاهش مییابد.
- کاهش کارایی سوخت
احتراق ناقص یا ناکافی باعث میشود مقداری از سوخت بدون احتراق رها شود یا موتور برای جبران ضعف، سوخت بیشتری مصرف کند.
- بوی بنزین و دود سیاه از اگزوز
در صورت احتراق ناقص یا عدم احتراق، سوخت هدررفته ممکن است همراه دود سیاه یا بوی سوخت از اگزوز خارج شود.
مطلب پیشنهادی: دلیل خروج دود سیاه از اگزوز
- صدای انفجار از اگزوز
گاهی بخشی از مخلوط سوخت–هوا بدون جرقه کافی وارد اگزوز میشود و در آنجا مشتعل میگردد، باعث صدای انفجار، لرزش یا صدای تقه میشود.
- خاموش شدن ناگهانی موتور
اگر کویل عملکردش قطع یا ضعیف شود، موتور ممکن است بیزمان خاموش شود یا هنگام رانندگی متوقف گردد.
آیا مشکل واقعا از کویل است؟
تشخیص دقیق خرابی کویل نیازمند بررسی مرحلهبهمرحله سیستم احتراق است. زیرا علائمی مانند ریپزدن، بد کار کردن موتور یا روشن شدن چراغ چک میتواند ناشی از مشکلات شمع، وایر شمع، سنسورهایی مانند سنسور دور موتور و سنسور اکسیژن، یا حتی خطای ECU باشد. بهترین روش، شروع با اسکن دستگاه دیاگ و بررسی خطاهای مربوط به افزایش/کاهش ولتاژ کویل یا Misfire در یک سیلندر مشخص است.
سپس لازم است وضعیت شمعها از نظر جرمگرفتگی، فاصله الکترود و سلامت عایق بررسی شود، زیرا شمع معیوب مستقیماً باعث عملکرد اشتباه کویل میشود. در مرحله بعد وایرها از نظر نشتی جریان، پارگی یا ضعف عایق تست میشوند. اگر شمع و وایر سالم باشند و همچنان ولتاژ جرقه ناپایدار باشد، با تعویض یا جابهجایی کویل بین سیلندرها میتوان قطعه معیوب را دقیقاً شناسایی کرد. به این صورت که اگر خطا به سیلندر جدید منتقل شد، مشکل قطعاً از کویل است.
آموزش تعمیر کویل خودرو
هنگامی که علائم خرابی کویل را مشاهده کردید وقت آن است که جهت تعمیر آن اقدام نمایید. البته نام تعمیر نمیتوان روی این آموزش قرار داد زیرا کوئل در صورتی معیوب میشود که سیم پیچی های آن سوختهباشند. در این حالت تنها راه اقتصادی و هوشمندانه تعویض آن است. مراحل تعویض در ادامه آمدهاست.
- زمانی که خودرو خاموش است کوئل معیوب را پیدا کنید. سوکت آن را جدا کنید و سپس پیچ های نگهدارنده آن را باز کنید. اکنون بادقت کویل را از جای خود خارج نمایید.
- قبل از نصب کویل جدید بهتر است گریس دی الکتریک (گریس سیلیکون) را روی محل قرارگیری و سوکت آن بمالید. این گریس از نفوذ آب و خوردگی جلوگیری میکند و طول عمر قطعه را افزایش میدهد.
- توصیه میشود هر 4 شمع را نیز همزمان با کویل تعویض نمایید.
- اکنون کویل جدید را نصب کنید و سوکت آن را متصل نمایید.
- دستگاه دیاگ را مجدد وصل کنید و خطاهای از قبل باقیمانده را حذف نمایید.
علت خرابی و کار نکردن کویل
اگرچه کویل ها بهنحوی طراحی شدهاند که دوام بالایی داشتهباشند اما دلایل خرابی آنها میتواند شامل موارد زیر باشد:
- خرابی شمع یا وایر
شمع یا وایر آسیبدیده با مقاومت بیش از حد باعث افزایش ولتاژ خروجی میشود. اگر این ولتاژ از 35000 ولت بیشتر شود میتواند به عایق داخلی سیم پیچیهای کویل آسیب برساند و اتصال را با مشکل مواجهکند. در نهایت منجر به کاهش توان خروجی و احتراق ناقص موتور میگردد.
- سوخت بیکیفیت و احتراق ناقص مکرر
احتراق ناقص باعث کارکرد بیشتر کویل برای جبران جرقه ضعیف میشود و باعث فشار و داغی بیش از حد میگردد. پیشنهاد میشود تا جای ممکن از بنزین باکیفیت و یا مکمل سوخت استفاده نمایید.
- لرزش بیش از حد موتور
لرزش غیرطبیعی موتور میتواند دلایل مختلفی داشتهباشد اما این تحرک ها موجب آسیب به سیم پیچی میشوند. درواقع با لرزش بیش از حد محیط، میدان مغناطیسی سیم پیچی ها نمیتواند بهدرستی عمل کنند و جریان جرقهزنی را مختل میکنند.
همچنین ممکن است لرزش ها منجر به شل شدن شمع شوند که مستقیما روی عملکرد سیستم تاثیر میگذارد.
- گرمای بیش از حد
بهدلیل محل قرارگیری، کویل ها اغلب در معرض دمای بیش از حد موتور قرار میگیرند. دمای بالا میتواند توانایی سیم پیچی هارا برای هدایت الکتریسته کاهش دهد و بر عملکرد و طول عمر آن تاثیر بگذارد.
- نوسان ولتاژ ورودی
یک مقاومت ناقص و کوتاه در ولتاژ ورودی باعث آسیب به کل سیستم احتراق میشود. لذا ممکن است کلا منجر به روشن نشدن خودرو بشود.
- رطوبت بیش از حد
نفوذ آب موقع کارواش یا زندگی در شهرهای شمالی کشور بهدلیل رطوبت بالای هوا میتواند به کویل و کلا بهسیستم برقی خودرو آسیب برساند. همچنین برخی مواقع ممکن است با خراب شدن واشر سوپاپ، روغن روی سیم پیچی و کویل ریختهشود که در سلامت آن موثر است.
عیب یابی و تست سلامت کویل
اگر بر اینکه مشکلات مربوطه از کویل است یا سایر بخش های خودرو، مراحل زیر را دنبال کنید:
- با استفاده از دستگاه دیاگ کدهای خطا را بخوانید. این بهترین راه برای تشخیص و شناخت مشکلات مربوط به خودرو است.
- کویل را در خودرو پیدا کنید و مسیر سیم های متصل بهآن از جمله سوکت را بررسی کنید.
- سلامت شمع را بررسی کنید. مطمئن شوید شمع ها بهدرستی کار میکنند.
- زمانی که خودرو روشن است منبع تغذیه کویل را با یک مولتی متر نظارت کنید. ولتاژ ثبت شده روی صفحه مولتی متر نباید بیش از 10.5 ولت باشد.
- باز با استفاده از مولتی متر مدارهای اولیه و ثانویه سیم پیچی را بررسی کنید. مقاومت اولیه باید 0.4 تا 2 اهم و مقاومت ثانویه باید بین 5000 تا 20000 باشد.
- نمودار برق خودرو را مشاهده و جریان اتصالات را چک کنید. ممکن است هریک از آنها دچار مشکل شدهباشند.
علت برق نداشتن کویل
علت نرسیدن برق به کویل جزو علائم خرابی کویل محسوب میشود و میتواند بهعوامل مختلفی بستگی داشتهباشد. در اولین اقدام سلامت شمع ها را بررسی کنید. در صورت سالم بودن شمع، سوکت ها و مسیر اتصال کویل به شمع را مشاهده کنید. هر یک از این بخش های مدار که دچار مشکل شوند جریان برق به کویل قطع خواهد شد.
سوالات متداول
جهت مشاهده مطالب بیشتر بهصفحه وبلاگ سر بزنید 🙂
