علت خرابی مجدد سنسور اکسیژن بعد از تعویض

تصور کنید چراغ چک خودرو روشن شده، تشخیص میدهید سنسور اکسیژن علت آن است. با هزینه و وقت، سنسور را عوض میکنید، چراغ خاموش میشود و خیالتان راحت! اما کافی است یکی دو روز بگذرد… دوباره همان چراغ مزاحم روشن میشود و دیاگ دوباره خطای سنسور اکسیژن را نشان میدهد! این سناریوی ناامیدکننده، اتفاقی رایج اما قابل حل است.
سنسور اکسیژن، “چشم” سیستم مدیریت موتور شماست. وظیفه حیاتی آن، اندازهگیری مقدار اکسیژن باقیمانده در گازهای خروجی اگزوز است. ECU (کامپیوتر خودرو) با استفاده از این دادهها، ترکیب سوخت و هوا را بهصورت لحظهای تنظیم میکند تا موتور در حالت بهینه کار کند، کمترین آلایندگی را تولید نماید و مصرف سوخت متعادلی داشته باشد. خرابی این سنسور، قدرت تصمیمگیری و تشخیص را از کامپیوتر میگیرد و منجر به عملکرد ضعیف، افزایش مصرف سوخت و آلایندگی میشود.
اما چرا سنسور جدید پس از تعویض، اینقدر زود – گاهی فقط ظرف چند ساعت یا چند روز – میسوزد و خراب میشود؟ در ادامه باما همراه باشید تا به بررسی این موضوع بپردازیم.
دلیل خرابی مجدد سنسور اکسیژن پس از تعویض چیست؟
امروزه این اتفاق بسیار رایجشده است که سنسور اکسیژن را تعویض میکنید و طی چند روز یا حتی چند ساعت مجدد چراغ چک روشن میشود و دیاگ خطای این قطعه را نمایش میدهد. ممکن است در این شرایط تعمیرکار از شما بخواهد سنسور دیگری تهیه کنید و متاسفانه احتمال اینکه بعدی نیز به همین مسئله دچار شود زیاد است. ما به واسطه حیطه فعالیتمان افراد زیادی را میبینیم که سه الی چهار سنسور اکسیژن تعویض کردهاند و هنوز مشکلشان برطرف نشده است. لذا پیشنهاد میشود قبل از اقدام به خرید مجدد، مطلب زیر را به دقت مطالعه نمایید.
همچنین مطلب “مشکلات رایجی که با خرابی سنسور اکسیژن اشتباه گرفته میشوند” نیز میتواند کمککننده باشد و دید شما را به این قضیه بازتر کند.

1. تقویت موتور یا نصب هدرز
تقویت موتور و نصب هدرز موجب افزایش راندمان و شتاب خودرو میگردد و ما آن را رد نمیکنیم. بلکه در اینجا بحث افزایش دما و گرمای موتور است که به دنبال آن به وجود میآید و مستقیما بر روی سنسور اکسیژن تاثیر میگذارد. بطورکلی سنسور اکسیژن برای اینکه بتواند فعالیت خود را آغاز کند باید به دمای 350 درجه برسد. به همین خاطر اکثر سنسورهای امروزی دارای گرمکن هستند. اما این گرمکن قادر به تحمل حد مشخصی از گرما است و فراتر رفتن آن موجب خرابی این قطعه از سنسور خواهد شد که قابل تعمیر هم نیست. همچنین دمای بالای موتور ممکن است سرامیک زیرکُنیوم داخل سنسور را نیز ذوب کند.
توصیه ما این است که برای اینگونه خودروها از سنسورهای استوک ژاپنی استفاده نمایید زیرا مقاومت آنها بهتر از نمونههای بازاری است. درواقع میتوان گفت تنها راهکار موجود فقط همین است!
2. دوگانه سوز بودن خودرو
کامپیوتر خودرو بطور پیشفرض میداند که هنگام روشن بودن خودرو باید از سمت سنسور اکسیژن اطلاعات دریافت کند. لذا زمانی که خودروی دوگانه با گاز کار میکند سنسور هیچ ورودی نخواهد داشت. کامپیوتر نیز این مورد را خرابی سنسور در نظر میگیرد و چراغ چک را روشن میکند. خودروسازان داخلی برای رفع این مشکل از دو کامپیوتر بر روی خودروهای دوگانه استفاده کردهاند. با این کار تا حدی اوضاع بهبود یافته است اما کماکان سنسور اکسیژن گیج است! زیرا برای چنین شرایطی ساختهنشده است. لذا ممکن است پس از نصب سنسور جدید هنگام شیفت از بنزین به گاز چراغ چک روشن شود و هیچ پارامتری دریافت نگردد.
با این حال ممکن است برخی سنسورهای باکیفیت با این شرایط نیز کار کنند اما متاسفانه بنابر تجربه ما هیچ سنسور اکسیژنی با خودروهای دوگانه دستی سازگار نیست. خودروهایی که بصورت دستی دوگانه شدهاند معمولا به سراغ راههایی مثل حذف و یا شبیهساز میروند.

3. افزایش دمای بیش از حد موتور
همانطور که در بخش تقویت موتور هم اشاره کردیم، بالا بودن دمای غیرطبیعی موتور میتواند مستقیما به سنسور اکسیژن آسیب برساند. قطعات داخل سنسور مانند گرمکن و یا سرامیک داخلی در اثر حرارت بیش از حد از بین میروند و سنسور کارایی خود را از دست میدهد. بنابراین اگر متوجه شدید دمای موتور خودروی شما بیش از حد افزایش پیدا میکند لازم است سریعا مشکل را پیگیری نمایید تا از خرابی سنسور اکسیژن جلوگیری شود.
4. مشکلات مربوط به کاتالیزور
کاتالیزور ارتباط مستقیمی با سنسور اکسیژن پایینی خودرو دارد. خرابی هریک بر روی دیگری تاثیر میگذارد و عملکرد یکدیگر را مختل میکنند. درواقع اگر سنسور وظیفه خود را به درستی انجام ندهد آلایندگی زیادی به یکباره وارد کاتالیزور میشود و سلامت آن را به خطر میاندازد. از طرفی نیز خرابی کاتالیزور دمای ناحیه اگزوز را افزایش میدهد که برای سنسور اکسیژن پایینی مضر است.
همچنین اگر کاتالیزور معیوبشده باشد تکههای جداشده از آن به داخل لوله اگزوز سرایت میکنند و کامپیوتر از همهجا بیخبر چراغ ک را روشن میکنند. لذا پیشنهاد میشود در صورتی که پس از تعویض سنسور اکسیژن مجدد چراغ چک روشن میشود از محلول شستشوی کاتالیزور استفاده نمایید.

5. مشکلات مرتبط با ECU و سیمکشی
ECU هایی از جمله بوش me17 و بوش 6 فیش معروف به بدقلقی هستند. کافیست از تعمیرکاران و متخصصان این حوزه سوال نمایید تا این قضیه را تایید کنند. این نوع کامپیوترها با سیمکشی های خودروسازان داخلی سازگاری ندارند لذا در هر شرایطی سریعا داغ میکنند و به یک بخش از سیستم برق خودرو آسیب میرسانند. متاسفانه این بخش آسیب پذیر در اکثر مواقع سنسور اکسیژن است. صاحبان خودروهایی با ECU بوش me17 که چندسالی از تولیدآنها گذشته است اکنون با مشکل مواجهشده اند و دچار تعویض مکرر این قطعه هستند.
همچنین برخی مواقع ممکن است به دلیل ایراد در سیمکشی برق کافی به سنسور اکسیژن نرسد. لذا پیش از تعویض قطعه ابتدا با مولتیمتر بررسی کنید که همواره یک برق 12 ولت به سنسور متصل باشد.
6. ریست نکردن ECU پس از تعویض سنسور اکسیژن
سنسور اکسیژن یک قطعه برقی محسوب میشود و تعویض آن فقط باید توسط باطریسازان و تعمیرگاههای برق خودرو انجام شود. دلیل آن نیز اهمیت وجود دستگاه دیاگ و تسلط بر آن است. با بررسی پارامترهای سنسور اکسیژن میتوان متوجه شد که آیا واقعا سنسور معیوب است یا خطا اشتباها ایجاد میشود. همچنین لازم است پس از تعویض سنسور حتما با دیاگ ECU یکبار ریست یا دانلود شود تا خطاهای مربوط به سنسور قبلی از حافظه کامپیوتر حذف گردد.
گزینه ریست در دیاگ های مختلف میتواند نام هایی مثل فلش، راهاندازی مجدد، دانلود و… داشته باشد. دلیل روشن ماندن چراغ چک پس از تعویض سنسور اکسیژن نیز میتواند همین مورد باشد.

7. استفاده از سنسور اکسیژن بیکیفیت
این مورد که میتوان مهمترین مورد هم از آن نام برد را در انتهای مطلب قرار دادیم. معمولا در اکثر مواقع سنسور بیکیفیت باعث به وجود آمدن این شرایط میشود اما به عمد به عنوان گزینه آخر از آن نام بردیم تا ابتدا موارد دیگر را بررسی کنید. درواقع پیش از هزینه مجدد برای خرید سنسور یا گرفتن یقه گارانتی لازم است مواردی که گفتهشد را حتما بررسی کنید.
امروزه سنسور اکسیژن های تقلبی و بیکیفیت مشابه جنس اصلی ساخته میشوند و در بازار پخش میگردند. لذا همواره برای خرید سنسور اکسیژن دارا بودن گارانتی و یا اصالت فروشنده را بررسی کنید.
کلام آخر
خرابی زودهنگام سنسور اکسیژن و سوختن فوری گرمکن آن پس از نصب میتواند دلایل مختلفی داشته باشد که در این مطلب به آنها اشاره کردیم. همواره سعی کنید با مراقبت های لازم قطعه فعلی را حفظ نمایید تا دچار دردسرها و هزینههای مربوطه نشوید. سنسور اکسیژن معمولا یک قطعه با طول عمر بالاست لذا اگر خودروی شما کمکار است توصیه میکنیم همان ابتدا به سراغ تعویض آن نروید. با استفاده از محلول های شوینده باکیفیت مثل GAT آلمان میتوانید سنسور و مسیر آن تا اگزوز و کاتالیزور را شستشو دهید. با این کار تا حد زیادی از مشکلات مربوطه رفع خواهد شد.
در صورتی که در خصوص سنسور اکسیژن نیاز به راهنمایی دارید میتوانید با پشتیبانی وبسایت در تماس باشید و سوالات خود را مطرح کنید.