دلیل سرد و گرم شدن باد کولر ماشین و راهحل مشکل
سرد و گرم شدن متناوب باد کولر خودرو یکی از کلافهکنندهترین مشکلات در روزهای گرم سال است. دلیل سرد و گرم شدن باد کولر ماشین معمولاً به چهار بخش اصلی مربوط میشود: کاهش گاز، ضعیف شدن فن کولر یا کثیفی کندانسور، خرابی ترموستات و سنسورهای دما و در نهایت قطع و وصل شدن اتوماتیک کمپرسور بر اثر داغ کردن موتور یا فاصله افتادن در کلاچ آن.
در ادامه مطلب بطور مفصل به بررسی مشکلات مربوطه میپردازیم و راهحل هر یک را توضیح میدهیم. باما همراه باشید.
چرا باد کولر ماشین یکباره گرم میشود؟
وقتی کولر ماشین را روشن میکنید، انتظار دارید یک هوای خنک و یکنواخت تحویل بگیرید. اما گاهی اوقات سیستم تهویه به جای هوای خنک، باد گرم میزند یا مدام تغییر دما میدهد. این اتفاق معمولاً بیدلیل نیست و نشان میدهد که یک جای کار در چرخه خنکسازی لنگ میزند. در ادامه، ۴ علت اصلی و رایج این مشکل را به زبان ساده بررسی میکنیم.
۱. کمبود گاز کولر یا وجود نشتی در سیستم
گاز کولر (مبرد) مثل خون در رگهای سیستم خنککننده ماشین است. اگر گاز سیستم به دلیل نشتی در لولهها یا اتصالات کم شود کولر توانایی خنک کردن کامل هوا را از دست میدهد.
نشانه: کولر خنکی مطبوعی ندارد، گاهی باد گرم میزند و ممکن است صدای «هیس» یا سوت خیلی ضعیفی از پشت داشبورد بشنوید.
راهکار: نباید فقط گاز بزنید. ابتدا باید تعمیرکار با تست فشار محل نشتی را پیدا و رفع کند سپس شارژ گاز استاندارد انجام شود. البته گاز ممکن است بدون وجود نشتی هم در اثر مرور زمان کاهش یابد.
۲. نیمسوز شدن یا قطع و وصل شدن کمپرسور
کمپرسور قلب سیستم کولر است که گاز را به جریان میاندازد. اگر کلاچ کمپرسور ضعیف شده باشد یا سیمپیچ آن داغ کند کمپرسور مدام خاموش و روشن میشود.
نشانه: هنگام رانندگی صدای تقتق یا قطع و وصل شدن مداوم از سمت موتور میشنوید و باد کولر لحظهای سرد و ناگهان گرم میشود. راهکار: مراجعه به باتریساز جهت تنظیم فاصله کلاچ کمپرسور یا تست جریان برق سیمپیچ مگنت.
مطلب پیشنهادی: علائم خرابی کمپرسور کولر خودرو
۳. کثیف بودن فیلتر کابین و گرفتگی مسیر هوا
یکی از سادهترین دلایلی که خیلیها نادیده میگیرند، فیلتر کابین است. اگر این فیلتر پر از گرد و خاک و برگ شود جریان هوا مسدود شده و اواپراتور (هستههای خنککننده زیر داشبورد) توانایی انتقال سرمایش به داخل کابین را از دست میدهد.
نشانه: پرتاب باد کولر کم میشود و احساس میکنید باد خنک به سختی وارد ماشین میشود. راهکار: تعویض فیلتر کابین هزینه چندانی ندارد و خودتان هم در چند دقیقه میتوانید آن را تعویض کنید.
۴. یخزدن لولههای کولر یا اواپراتور
شاید عجیب به نظر برسد، اما سرمای بیش از حد هم میتواند باعث گرم شدن باد کولر شود. اگر رطوبت روی قطعات خنککننده یخ بزند، مسیر عبور هوا کلاً بسته میشود.
نشانه: کولر ابتدا عالی و بسیار خنک کار میکند اما بعد از ۱۵ تا ۲۰ دقیقه پرتاب باد کمشده و باد کاملاً گرم میشود. اگر کولر را ۱۰ دقیقه خاموش کنید و دوباره روشن کنید دوباره خنک میشود. راهکار: این مشکل معمولاً از خرابی سنسور دمای اواپراتور یا ترموستات است که نمیگذارد کمپرسور به موقع اتومات کند.
چرا کولر در حالت درجا گرم است اما هنگام حرکت سرد میشود؟
این یکی از رو اعصابترین مشکلات کولر است. پشت ترافیک یا هنگامی که درجا ایستادهاید باد کولر گرم و کلافهکننده میشود. اما به محض اینکه گاز میدهید و راه میافتید سرمای لذتبخشی وارد کابین میشود. علت اصلی این اتفاق این است که در حالت سکون هوای کافی از شبکه خنککننده کولر عبور نمیکند یا موتور تحت فشار زیادی قرار میگیرد.
- ضعیف شدن فن کولر یا کثیف بودن رادیاتور کولر
رادیاتور کولر که جلوی رادیاتور اصلی ماشین قرار دارد برای خنک کردن گاز کولر به جریان هوا نیاز دارد. وقتی ماشین در حال حرکت است باد طبیعی این کار را انجام میدهد اما وقتی درجا ایستادهاید تمام بار روی دوش فن کولر است.
برای رفع مشکل ابتدا نزد باطریساز از سلامت فن دور تند مطمئن شوید. سپس با شیلنگ آب و با فشار کم، رادیاتور کولر را بشویید تا خاک و کثیفیها پاک شوند.
- فشار مضاعف روی موتور خودرو در ترافیک
در ترافیکهای سنگین دمای موتور به شدت بالا میرود و سیستم فن باید همزمان موتور و کولر را خنک کند. در این شرایط کامپیوتر ماشین برای جلوگیری از جوش آوردن خودرو بهصورت هوشمند فشار را از روی موتور برمیدارد.
نشانه آن این است که با بالا رفتن آمپر، باد کولر گرم میشود و همزمان با پایین آمدن دمای موتور مجدد کولر باد خنک میزند. بهتر است در ترافیکهای سنگین زمانی که کولر باد گرم میزند چند دقیقه به آن استراحت دهید و مجدد استفاده نمایید.
دلایل برقی و سنسوری نوسان دمای کولر
سیستم کولر خودروهای امروزی فقط یک شبکه مکانیکی ساده نیست بلکه وابسته به قطعات برقی و سنسورهای مختلف است. اگر فرمان برقی درست صادر نشود یا سنسورها اطلاعات اشتباه بفرستند، کمپرسور گیجشده و مدام خاموش و روشن میشود. در ادامه ۳ دلیل برقی رایج را به زبان ساده بررسی میکنیم.
- تنظیم نبودن یا خرابی ترموستات کولر
وظیفه ترموستات این است که دمای اواپراتور را اندازه بگیرد تا جلوی یخزدگی را بگیرد. اگر ترموستات خراب شود یا کالیبره نباشد، دما را اشتباه تشخیصداده و فرمان قطع و وصل بیموقع صادر میکند. نشانه آن باد سرد کولر به مدت چند دقیقه و ناگهان باد گرم است و این چرخه تکرار میشود. راه حل آن تعویض ترموستات کولر است. توجه کنید که ترموستات کولر با ترموستات اصلی خودرو متفاوت است.
- گزارش نادرست توسط سنسور دمای آب
کامپیوتر خودرو همیشه حواسش به دمای موتور هست. اگر سنسور دمای آب خرابی داشتهباشد و به اشتباه به ایسیو گزارش دهد که موتور خیلی داغشده، ایسیو بلافاصله برای نجات موتور دستور خاموش شدن کمپرسور کولر را میدهد. در این شرایط فشنگی آب را تعویض کنید تا مشکل برطرف شود.
- فاصله افتادن بین صفحه کلاچ کمپرسور
روی کمپرسور یک صفحه کلاچ مغناطیسی قرار دارد که با چسبیدن به فولی، کمپرسور را درگیر میکند. با گذشت زمان و استهلاک فاصله بین این صفحه و فولی زیاد میشود و مگنت برقی توانایی کشیدن صفحه را از دست میدهد.
نشانه: وقتی کولر تازه روشن میشود عالی کار میکند اما بعد از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه که مگنت داغ شد، کلاچ رها کرده و باد کولر کاملاً گرم میشود. راهکار آن تنظیم فاصله کلاچ است.
چرا کولر ماشین فقط گاهی باد گرم میزند؟
گاهی قطع شدن باد خنک به خاطر خراب بودن قطعات نیست بلکه واکنش هوشمند خودرو است. وقتی پدال گاز را تا انتها فشار میدهید یا موتور در سربالایی و ترافیک خیلی داغ میشود، کامپیوتر ماشین برای حفظ قدرت و جلوگیری از جوش آوردن، کولر را موقتاً خاموش میکند. مثلا ممکن است هنگام سبقت شاهد باد گرم ناگهانی از سمت کولر باشید که امری طبیعی است و نیاز به نگرانی نیست.
اما اگر این اتفاق در حالت عادی رخ دهد که تخته گاز رانندگی نمیکنید، احتمالاً دریچه تنظیم هوای سرد و گرم پشت داشبورد هرز شده و ناگهان هوای گرم بخاری را وارد کابین میکند.
دلیل رایج سرد و گرم شدن کولر در خودروهای مختلف
برخی از نوسانات دمایی کولر در خودروهای داخلی به دلیل طراحی خاص سیستم برقی یا ضعفهای رایج در آن مدل بهخصوص رخ میدهد. شناخت این دلایل به عیبیابی سریعتر ماشین شما کمک میکند:
- پژو ۲۰۶، ۲۰۷ و دنا:
در محصولات ایرانخودرو بهویژه خانواده ۲۰۶ و دنا، سیستم برقی چندپارچه (مولتیپلکس) و سنسور دمای اواپراتور حساسیت بالایی دارند. کثیفی یا طول عمر بالای این سنسور باعث میشود ECU به اشتباه دستور یخزدگی صادر کند و کمپرسور را پیدرپی قطع کند. همچنین ضعیف شدن رله دوقلو یا فن دور بالا در این خودروها، علت اصلی گرم شدن باد کولر در ترافیک است.
- پراید، ساینا و کوییک:
در خودروهای سایپا، توان پایینتر موتور و سیستم برقی سادهتر مطرح است. علت اصلی قطع و وصل کولر در این ماشینها، داغ کردن سریع موتور زیر فشار کولر (که باعث قطع اتوماتیک ایسیو میشود)، ضعیف بودن کلاچ مگنت کمپرسور، و افت ولتاژ شدید برقی است. همچنین خرابی ترموستات مکانیکی کولر در پراید و ساینا بسیار شایع است.
راهکارهای پیشگیرانه برای افزایش عمر کولر ماشین
- سرویس دورهای سیستم
بررسی فشار گاز مبرد، تست نشتی در اتصالات و شارژ مجدد با گاز استاندارد مطابق دستورالعمل سازنده. - تمیزکردن سالیانه رادیاتور کولر و اتصالات
جلوگیری از تجمع آلودگی و خوردگی برای بهبود انتقال حرارت. - تعویض بهموقع فیلتر هوای کابین
هر ۱۵٫۰۰۰ تا ۳۰٫۰۰۰ کیلومتر برای حفظ جریان هوا و کاهش فشار به موتور دمنده. - استفاده از کولر در فصل سرد برخی اوقات
پیشگیری از خشک شدن اورینگها و نشت گاز مبرد.
چه زمانی برای کولر باید به تعمیرگاه مراجعه کنیم؟
اگر با کارهایی مثل تعویض فیلتر کابین یا شستشوی رادیاتور مشکل برطرف نشد حتماً به تعمیرگاه مراجعه کنید. شنیدهشدن صدای غیرعادی مثل سوت یا تقتق شدید از کمپرسور یک هشدار جدی است. همچنین مشاهده لکههای روغنی روی لولهها نشانه نشتی گاز کولر است. اگر هنگام کولر گرفتن آمپر آب بالا رفت یا چراغ استپ روشنشد، باید سریعاً کولر را خاموش کنید. داغ شدن یکباره باد کولر بلافاصله بعد از روشن کردن نیز نیاز به بررسی تخصصی دارد. بیتوجهی به این علائم میتواند باعث سوختن کمپرسور و خسارتهای سنگین مالی شود.
سوالات متداول
- دلیل گرم شدن باد کولر بعد از چند دقیقه چیست؟
این مشکل معمولاً بهدلیل یخ زدن اواپراتور یا داغ کردن مگنت کلاچ کمپرسور رخ میدهد و با تعویض سنسور دما یا تنظیم فاصله کلاچ حل میشود.
- چرا وقتی گاز کولر کامل است باز هم باد کولر سرد و گرم میشود؟
زیاد بودن فاصله کلاچ کمپرسور یا ضعیف بودن فن خنککننده علت آن است و باید واشر کلاچ تنظیم یا دور بالای فن تست شود.
- آیا خرابی سنسور فشنگی آب باعث گرم شدن باد کولر میشود؟
بله؛ اگر این سنسور دما را اشتباه بالا گزارش کند ایسیو کولر را خاموش میکند و تنها راه حل آن تعویض فشنگی آب بعد از دیاگ است.
- آیا کمپرسور کولر روی مصرف سوخت تأثیر دارد؟
بله کمپرسور مصرف سوخت را ۵ تا ۱۵ درصد افزایش میدهد اما با سرویس به موقع و خاموش کردن کولر در سربالاییها این مقدار کاهش مییابد.
- چرا کولر در سرعتهای پایین سرد نمیکند؟
کاهش جریان هوا روی رادیاتور کولر در سرعت پایین علت اصلی است و با شستشوی رادیاتور و بررسی فن کولر مشکل رفع میشود.
- چرا کولر باعث کاهش قدرت موتور خودرو میشود؟
کمپرسور بخشی از توان مکانیکی موتور را درگیر میکند و برای کاهش این فشار باید از سلامت و روغنکاری درست کمپرسور مطمئن شوید.
- آیا استفاده مداوم از کولر به خودرو آسیب میزند؟
خیر استفاده مداوم آسیبی نمیزند به شرطی که سطح ضدیخ و سلامت سیستم خنککننده موتور را دورهای چک کنید.
- چرا گاهی باد کولر بوی نم یا ماندگی میدهد؟
این بو ناشی از تجمع باکتری روی اواپراتور است و با تعویض فیلتر کابین و روشن گذاشتن چند دقیقهای فن (بدون AC) برطرف میشود.
جمع بندی
سیستم تهویه مطبوع خودرو، بهعنوان بخشی حیاتی در تأمین آسایش و ایمنی سرنشینان، نیازمند شناخت دقیق دلیل سرد و گرم شدن باد کولر ماشین و اقدام سریع برای رفع آن است. از کمبود گاز و خرابی کمپرسور تا مشکلات الکتریکی و گرفتگی فیلترها، هر یک از این عوامل در صورت نادیده گرفتهشدن، نهتنها هزینههای تعمیر را افزایش میدهند بلکه بر مصرف سوخت و عمر مفید خودرو نیز تأثیر منفی میگذارند. با انجام سرویسهای دورهای و توجه به علائم هشداردهنده، میتوانید عملکرد پایدار کولر را تضمین کرده و از رانندگی در شرایط آبوهوایی سخت با خیالی آسوده لذت ببرید.
سوالات و تجربیات خود را در قسمت نظرات مطرح نمایید. تمامی آنها بررسی و پاسخداده خواهند شد.
2 نظر
سلام من ماشین ال ۹۰دارم کولر که روشن میکنم باد سرد میدهد ولیکن به محض اینکه ماشین خاموش کنم مجددا روشن کنم دیگه باد گرم میدهد. اما چند ساعت ماشین خاموش باشد کولر بادکرده میدهد علت چیست لطفآ راهنمائی فرمائید
سلام وقت بخیر
مورد شما در مطلب توضیح داده شده؛ این مشکل معمولا از خرابی سنسور دما یا ترموستات کولر هست که اجازه نمیدهد کولر بموقع اتومات کند.