علت خرابی شیشه بالابر خودرو و راهکار رفع مشکل
خرابی سیستم بالابر شیشه خودرو از مسائل نسبتاً رایجی است که علاوه بر اختلال در عملکرد عادی وسیله نقلیه، ممکن است بهطور مستقیم بر رفاه سرنشینان تأثیرگذار باشد. برخی اوقات نیز ممکن است هنگام پارک به ناگهان پایین بیاید و امنیت خودرو را به خطر اندازد. خوشبختانه اغلب عوامل مؤثر در بروز این مشکل به راحتی قابل تشخیص و رفع هستند. در این مقاله، به بررسی علت خرابی شیشه بالابر خودرو بههمراه راهکارهای تخصصی تعمیر و نگهداری میپردازیم. باما همراه باشید.
شیشه بالابر خودرو چگونه کار میکند؟
وقتی دکمه بالابر را فشار میدهید، برق باطری ماشین (۱۲ ولت) به یک موتور کوچک درون درب میرسد. این موتور با چرخش خود، کابلهای محکمی را حرکت میدهد که مستقیماً به شیشه پنجره متصل هستند. با کشیده شدن این کابلها، شیشه بهصورت عمودی بالا و پایین میرود. سیستم طوری طراحی شده که اگر دستتان را رها کنید، شیشه در جای خود قفل میماند و پایین نمیافتد.
علت خرابی شیشه بالابر خودرو
خرابی سیستم بالابر شیشه عمدتاً ناشی از فرسودگی اجزای مکانیکی یا اختلال در مدارهای الکتریکی است. این اختلالات در اکثر اوقات اهمیت و پیچیدگی چندانی ندارند و در صورتی که کمی با فنی خودرو آشنا باشید خودتان هم میتوانید آن را تعمیر کنید. در ادامه اصلیترین مواردی که موجب از کار افتادن بالابر شیشه میشوند را بررسی کردهایم.
1. خرابی موتور بالابر شیشه
موتور بالابر شیشه (قلب سیستم) به دلایل زیر دچار نقص عملکرد میشود:
۱. ساییدگی ذغالهای مسی (جاروبکها): این قطعاتِ انتقالدهنده جریان برق به موتور، پس از سالها استفاده فرسوده میشوند و اتصال ضعیف باعث کاهش قدرت موتور یا توقف آن میگردد.
۲. ورود رطوبت یا گردوغبار: نفوذ آب (مثلاً از طریق درزگیرهای فرسوده) یا تجمع آلودگی در محفظه موتور، موجب اکسیدشدن قطعات داخلی و اصطکاک بیشازحد میشود.
۳. گرمای بیشازحد: استفاده مکرر از شیشه در ترافیکهای طولانی یا گیرکردن شیشه در یک نقطه، موتور را داغ کرده و سیمپیچهای آن را میسوزاند.
۴. فرسودگی بلبرینگها: سایش بلبرینگهای محور موتور، صدای غیرعادی ایجاد کرده و چرخش روان را مختل میکند.
برخی مواقع تصادف و ضربه جدی به درب نیز میتواند در از کار افتادن موتور موثر باشد.
راهکار: متاسفانه تعمیر موتور بالابر شیشه صرفه اقتصادی ندارد و معمولا پیشنهاد میشود آن را تعویض نمایید. البته اکثر مواقع ایراد از پارگی کابل یا خارج شدن آن از ریل است اما چون تعویض کابل دردسرهای زیادی دارد ممکن است تعمیرکار از شما بخواهد کل آن را تعویض کنید. در چنین شرایطی حتما از خراب بودن موتور اطمینان حاصل کنید تا از هزینههای سنگین جلوگیری شود.
2. مشکل در رگلاتور
رگلاتور (مکانیزم انتقال نیرو) با تبدیل حرکت چرخشی موتور به حرکت عمودی شیشه، نقش اساسی در سیستم بالابر دارد. خرابی آن معمولاً به سه دلیل رخ میدهد:
پارگی کابل های فلزی بر اثر فرسایش یا یخزدگی در زمستان. شکستن پدالهای پلاستیکی نگهدارنده کابلها. خمیدگی ریل آلومینیومی که ممکن است در اثر فشار زیاد یا ضربه به در صورت گیرد.
راهکار: در صورتی که ریل آلومینیومی یا بخش های پلاستیکی آسیبدیده باشند باید تعویض گردند. اما اکثر اوقات پارهشدن کابل است که موجب خرابی شیشه بالابر میشود. برای این کار باید به یک کلیدساز مراجعه کنید زیرا این مورد تخصص آنهاست. سپس از او بخواهید کابل را تعویض نماید.
3. خارج شدن شیشه از ریل
ممکن است هنگامی که به سمت خودرو بازمیگردید و متوجه شوید شیشه پایین آمده است. در این موقع اکثرا تصور میکنند کار یک سارق بوده است اما همیشه هم اینطور نیست. شکستگی پدال های پلاستیکی یا شل شدن پیچهای نگهدارنده موجب خارج شدن شیشه از ریل و رها شدن آن به سمت پایین میشود.
راهکار: برای رفع مشکل کافیست درپوش داخلی درب را باز کنید، شیشه را در جای خود تنظیم کرده و مجدد پیچ ها را محکم کنید. اگر تخصص کافی ندارید بهتر است ویدیوهای آموزشی مربوطه را در سطح اینترنت مشاهده کنید و یا به تعمیرکار مراجعه نمایید.
4. خرابی سوئیچ
خرابی سوئیچهای بالابر بهویژه سوئیچ راننده یکی از دلایل رایج عدم کارکرد شیشه است. این مشکل معمولاً ناشی از:
زنگزدگی کنتاکت های داخلی بر اثر رطوبت یا گردوغبار. شکستگی اتصالات سوئیچ در اثر فرسایش و فشار مکرر. قطع شدن سیمهای اتصال بین کلید و موتور بالابر.
راهکار: درپوش داخلی درب را باز کنید و در صورت نیاز ریل را خارج نمایید. اگر زنگزدگی مشاهده کردید آن را با اسپری مناسب تمیز نمایید. کلید را از جای خود خارج کنید و کارکرد و اتصالات آن را بررسی نمایید. ممکن است نیاز باشد سایر اتصالات را نیز تست کنید تا مطمئن شوید برق به درستی در جریان است. برای این کار استفاده از مولتیمتر پیشنهاد میشود.
5. سوختن فیوز یا رله معیوب
جریان بیش از حد مانند گیرکردن شیشه فیوز را ذوب میکند تا از آسیب به مدار جلوگیری شود. همچنین استهلاک کنتاکت های داخلی رله به دلیل جرقهزنی مکرر مانع انتقال برق به موتور میگردد.
راهکار: نحوه برطرف کردن مشکل این مورد صرفا با تعویض ممکن است. برای این کار فیوز مربوطه را در جعبه فیوز زیر فرمان پیدا کرده و تعویض نمایید. در صورت برطرف نشدن مشکل به سراغ تعویض رله بروید.
6. گیرکردن یا وجود کثیفی در مسیر حرکت شیشه
دیگر علت خرابی شیشه بالابر خودرو نفوذ و تجمع کثیفی در مسیر شیشه است. ریل شیشه بالابر به دلیل جایگاه قرارگیری عموما در معرض رطوبت، گردوغبار و سایر آلودگی هاست خصوصا اگر نوار دور شیشه ضعیف و فرسوده باشد. برخی اوقات نیز همین نوار در صورتی که به درستی بستهنشده باشد با چسبیدن به شیشه از حرکت درست آن جلوگیری میکند.
راهکار: ریل را باز کنید و در صورت وجود کثیفی سطح آن را تمیز کنید. سپس کمی مایع ظرفشویی به آن بزنید. توجه کنید که گریس و سایر روانکنندهها پیشنهاد نمیشوند زیرا به دلیل ماهیت آنها خود موجب جذب گردوغبار هستند. نوار دور شیشه را نیز بررسی و در صورت خارج شدن از جای خود آن را تنظیم کنید. در صورت نیاز کمی روانکننده به آن بزنید تا حرکت شیشه راحتتر گردد.
مطلب پیشنهادی: علت کم آوردن خودرو در سربالایی
علائم هشداردهنده خرابی شیشه بالابر خودرو
شنیدن صداهای غیرعادی مانند تقتق، سایش فلز یا قرقر هنگام حرکت شیشه، نخستین زنگ خطر خرابی مکانیزم رگلاتور یا موتور است. کندی حرکت یا نیاز به فشار مکرر دکمه، نشاندهنده کاهش قدرت موتور، ساییدگی کابلها یا کمبود روانکاری است. گیرکردن متناوب شیشه در میانه مسیر معمولاً ناشی از خمیدگی ریلها، شکستن پلاستیکهای نگهدارنده یا وجود جسم خارجی در مسیر حرکت است. در نهایت، عدم کارکرد کامل (عدم واکنش به سوئیچ) اغلب از سوختگی فیوز، قطعی سیمکشی یا خرابی کامل موتور حکایت دارد. این علائم بهمرور تشدید میشوند؛ بنابراین تشخیص بهموقع از تبدیل مشکل جزیی به تعمیرات پرهزینه جلوگیری میکند.
نحوه تقویت شیشه بالابر خودرو
اگر شیشه خودروی شما به سختی بالا و پایین میرود ابتدا باید مسیر آن را بررسی کنید. اکثر اوقات اصطکاک بین نوار دور با شیشه موجب این مشکل میشود که با کمی روانکننده یا تنظیم نوار در جای خود حل میشود. برخی اوقات نیز لازم است کمی مایع ظرفشویی به ریل آن بزنید تا حرکت روان شود.
اگر با موارد بالا مشکل حل نشد کافیست یک رله تقویتی از لوازم یدکیها تهیه کنید و آن را بر سر راه موتور بالابر نصب کنید. فرآیند نصب آن نیز بسیار راحت است و صرفا باید سوئیچ های مربوطه را بهم متصل کنید. اگر با این کار نیز سرعت شیشه تغییری نکرد پیشنهاد میشود یک برق مستقیم از باتری به رله تقویتی متصل کنید.
مطلب پیشنهادی: کابل تقویت اتصال بدنه خودرو چیست؟
نکات مهم هنگام تعمیر بالابر شیشه
- قطع باتری پیش از شروع:
اولین اقدام جدا کردن قطب منفی باتری برای جلوگیری از اتصال کوتاه، شوک الکتریکی یا آسیب به ماژولهای حساس خودرو است. این کار حتی هنگام تعویض سوئیچها نیز ضروری میباشد.
- استفاده از قطعات اورجینال یا باکیفیت:
قطعات تقلبی (بهویژه موتور و رگلاتور) با استانداردهای پایین فلزات و پلاستیک موجب خرابی زودرس میشوند. گارانتی معتبر قطعات، نشانه کیفیت قابل اطمینان است.
- روانکاری اصولی پس از تعمیر:
تنها از گریس سیلیکونی سفید یا مایع ظرفشویی استفاده شود. سایر محصولات مشابه موجب تجمع و جذب گردوغبار و کثیفی میشوند. روانکاری ریلهای فلزی، پولیها و غلطکها اجباری است، اما تماس گریس با کابلهای فولادی نباید اتفاق بیفتد.
- تنظیم دقیق شیشه:
پایین شیشه باید دقیقا بر روی پدالهای تعبیهشده قرار گیرد و دو پیچ آن محکم شود. در صورت کجبستن یا شلبودن ممکن است شیشه بصورت کج بالا و پایین شود و یا باز از ریل خارج گردد. در نهایت درزگیر هارا بررسی کنید که نفوذ آب صورت نگیرد.
راهکارهای جلوگیری از خرابی
- بصورت دورهای هر شش ماه یکبار ریل و قطعات را روان کاری کنید.
- در صورت خارج شدن نوارهای درزگیر از جای خود آنها را تنظیم کنید.
- هنگامی که شیشه بالابر به زحمت حرکت نمود مشکل را پیگیری کنید تا موجب فشار بر موتور و ریل و خرابی آنها نگردد.
- از فشاردادن مداوم کلید بالابر هنگام گیرکردن شیشه خودداری نمایید.
- در هوای یخبندان تا آبشدن کامل انجماد از بالابر استفاده نکنید.
- هنگام مراجعه به کارواش تمامی شیشهها را کاملا ببندید و تا چندساعت بعد آنها را پایین نکشید تا در صورت نفوذ آب به کانالها خشک شوند.
هریک از موارد بالا در صورتی که بهآنها توجه نگردد میتوانند به علت خرابی شیشه بالابر خودرو تبدیل شوند.
جمع بندی
خرابی شیشه بالابر خودرو با وجود پیچیدگی ظاهری اغلب ناشی از عوامل سادهای چون فرسودگی قطعات مکانیکی (رگلاتور، کابلها)، اختلالات الکتریکی (موتور، سوئیچ، فیوز) یا بیتوجهی به نگهداری دورهای است. تشخیص بهموقع علائم هشداردهنده (صداهای غیرعادی، کندی حرکت) و اقدام فوری، از تبدیل مشکلات جزیی به خرابیهای پرهزینه جلوگیری میکند.
در این مطلب به بررسی علت خرابی شیشه بالابر خودرو پرداختیم. امیدواریم که مفید واقعشده باشد. منتظر بازخورد شما در قسمت نظرات هستیم.
